Author Archives: Anna Sarosiek

48. spotkanie – Koncepcja prawdy w systemach autonomicznych

Kolejne spotkanie grupy odbyło się 10 stycznia 2018. Referat pt. Koncepcja prawdy w systemach autonomicznych wygłosił Andrzej Bielecki. Prelegent przedstawił wyniki swoich badań prowadzonych z Krystianem Jobczykiem nad prawdziwością sądów ocenianych w ramach adekwatności modelu w ujęciu cybernetycznym.

robot-3009602_1920

Referat połączył ciekawe obszary rozważań. Po pierwsze przypomniał i podsumował problem prawdy w klasycznym aletejologicznym ujęciu, które zastosowane w teorii systemów ukazuje nowe podejście do relacji sądu i rzeczywistości. Po drugie pokazał, jak podejście cybernetyczne może zanalizować i uściślić problem prawdziwości sądów.

Autorzy mówią o swoim projekcie: Systemy w których prawda jako taka jest analizowana, można podzielić na „zamknięte”, takie jak np. matematyka (istniejące „same dla siebie”) oraz otwarte, czyli takie, które działają w pewnym środowisku, które stanowi ich świat.  W systemach otwartych prawda związana jest z poznawaniem świata. Cybernetyka dostarcza narzędzi, które rzucają istotne i nowe światło na procedury poznawania przez systemy autonomiczne (w sensie cybernetycznym), tworzenia modeli świata oraz weryfikację tych modeli przez systemy autonomiczne.

W trakcie wykładu autorzy wykazywali, że prawda w systemie cybernetycznym jest dowiedziona przez adekwatność modelu działającego w kontekście zadania. W ich ujęciu to ten właśnie model – tworzony w bazie wiedzy; korelatorze – staje się nośnikiem prawdy. Kryterium prawdy w systemie cybernetycznym jest jasno wyrażone poprzez różnicę między stanem przewidzianym a stanem osiągniętym przez system. Prawdziwość  sądu może zostać zweryfikowana dzięki wykonaniu algorytmu i porównaniu stanów systemu. Autonomiczny system cybernetyczny staje się podmiotem poznawczym, który rozstrzyga problem prawdy dzięki analizie wewnętrznych stanów poznawczych.

Po referacie dyskutowano nad tym, czy cybernetyczne podejście daje wystarczające uzasadnienie dla powstawania sądów. Uczestnicy spotkania zastanawiali się też nad możliwościami autonomicznych systemów do przekształcania baz wiedzy, dochodzenia do prawdy oraz procesami, które takim działaniom towarzyszą.

 

Reklamy

46. spotkanie – Granice informatyki

W trakcie listopadowego spotkania mieliśmy przyjemność wysłuchać wykładu profesora Adama Olszewskiego pt: Granice informatyki.

Często zastanawiamy się, co ogranicza dziedzinę informatyki oraz jak określić jej miejsce pośród innych nauk. Jest to jeden z ważkich problemów, który wymaga głębszego namysłu. Informatyka jest dyscypliną należącą zarówno do dziedziny nauk matematycznych jak i technicznych. Powodem tego rozbicia jest prawdopodobnie fakt, że przedmioty badań informatyki nie ograniczają się tylko i wyłącznie do jednego uniwersum, lecz przenikają do przestrzeni innych dziedzin. Prelegent przedstawił teorię Stuarta C. Shapiro, według której „informatyka jest nauką przyrodniczą, która bada procedury”. Olszewski przedstawił pięć rodzajów obiektów, które są przedmiotem zainteresowania informatyki: funkcje efektywnie obliczalne, algorytmy, programy komputerowe, realizacje i maszyny. Przemawiający zwrócił uwagę, że powyższe obiekty, mimo wielu powiązań, są rozłączne. Dodatkowo, dwa pierwsze są bytami abstrakcyjnymi, gdy pozostałe są realnymi obiektami naszego świata.

Referat doprowadził do dyskusji, która pokazała, w jaki sposób założenia słuchaczy kształtują ich stanowiska dotyczące informatyki. Mimo dość dobrze sprecyzowanych definicji obiektów informatyki, postrzegamy je często w odmienny sposób. Podział przedstawiony przez Olszewskiego wywołał debatę dotyczącą ontologicznego statusu obiektów informatyki oraz sposobu w jaki się ze sobą współdziałają. Pojawiło się wiele nowych pytań, więc liczymy na to, że wykład profesora będzie niebawem kontynuowany.

cube-surface-2886285_1920.jpg

During the November meeting we had the pleasure to listen to Professor Adam Olszewski’s lecture entitled: Boundaries of Computer Science.

We often wonder what are limits of Computer Science and how to place it among other fields of sciences. This is one of the valid problems required a deeper reflection. Computer Science is a discipline that belongs both to the field of mathematical and technical sciences. Probably the reason for this division is the fact that CS objects are not limited to a single universe, but rather to the space of other domains. The speaker presented Stuart C. Shapiro’s theory that „computing is a science that examines procedures.” Olszewski presented five types of objects computer science is interested to: computationally efficient functions, algorithms, computer programs, realizations and machines. The speaker pointed out that these objects – despite many connections – are separable. In addition, the first two are abstract entities, while the other are the real objects of our world.

The lecture led to a discussion which showed assumptions which formed positions on computer science of listeners. Despite that, definitions of CS objects are quite well defined, we often see them in a different way. The division presented by Olszewski triggered a debate on the ontological status of CS objects and ways they interact. There are many new questions appeared, so we hope that the lecture will be continued soon.

II Konferencja „Filozofia w informatyce”

17-18 listopada 2016 r. odbędzie się w Krakowie II Konferencja z cyklu „Filozofia w informatyce”. Tematem  przewodnim konferencji jest  Informatyczny świat a filozofia. Konferencja jest zorganizowana przez Wydział Filozoficzny UPJPII w Krakowie. Poprzednia konferencja z tego cyklu odbyła się na Politechnice Warszawskiej w roku 2015. Konferencje mają za zadanie scalać różne środowiska zajmujące się refleksją nad informatyką i służyć rozwojowi filozofii informatyki. Organizatorzy mają nadzieję, że zapraszając specjalistów z różnych dziedzin konferencja się do rozwoju badań interdyscyplinarnych związanych z informatyką. Konferencja jest otwarta na uczonych spoza Polski, dlatego część wystąpień i publikacji może zostać przedstawiona w języku angielskim.

W dotychczasowych dyskusjach wokół filozofii w informatyce wyłoniła się pewna grupa tematów, którą chcielibyśmy zaproponować jako punkt wyjścia do dalszych dyskusji, ale zachęcamy również do przedstawiania propozycji rozszerzających tą tematykę:

  1. Informacja i obliczalność – pojęcia fundamentalne
  2. Metodologiczne wyzwania współczesnej informatyki
  3. Ontologiczne i epistemologiczne zaangażowania informatyki
  4. Zagadnienia etyczne i prawne w informatyce
  5. Informatyczne aspekty nauk szczegółowych (biologia, fizyka, chemia, astronomia, psychiatria, psychologia, kognitywistyka, lingwistyka i inne).
  6. Filozoficzne aspekty technologii informacyjnych

Informacje o konferencji można również znaleźć na stronie internetowej: http://calculemus.org/fi2/. Pytania w spawie konferencji prosimy kierować do sekretarza konferencji (phil.computing@upjp2.edu.pl).

set-top-boxes-828550_960_720


The 2nd Conference on „Philosophy of  Computing and Information”  will be held  from the 17-18 November, 2016, in Cracow, Poland. The Conference is organized by the Department of Philosophy of Papal University of John Paul II in Cracow. The 1st Conference took place at Warsaw Polytechnic in 2015 (http://calculemus.org/fli/).  The conference will focus on certain problems that have emerged as fundamental to the philosophy of computing. These include:

  • Informatics and computability – fundamental problems
  • Methodological challenges of computing
  • Ontic and epistemic aspects of computing and information
  • Ethical and legal aspects of computing and information technologies
  • Computing aspects of specific sciences such as biology, physics, chemistry, astronomy, psychiatry, psychology, cognitive science, linguistics, etc.
  • Philosophical aspects of computing and information technologies.

The conference organizers are always open to new ideas and proposals for new topics are strongly encouraged.

The conference will provide a great opportunity for the philosophers and scientists in diverse fields to present their research and includes keynote speakers, presentations and opportunities for networking and discussions. The conference is open to participants from outside Poland and while most of the presentations will be in Polish, the presentations and publications in English are also accepted.

Visit the conference website (http://calculemus.org/fi2/)  for more information. Questions about the conference or inquiries  may be sent to the conference secretary (phil.computing@upjp2.edu.pl).

fi2logo

Konferencja Machine Ethics and Machine Law

W dniach 18-19 listopada, w Krakowie, odbędzie się konferencja poświęcona badaniom kwestii etycznych i prawnych związanych z sztucznymi systemami.

Celem konferencji jest przedstawienie różnych perspektyw: filozofii i etyki, prawa, robotyki i kognitywistyki. Organizatorzy konferencji wyrażają nadzieję, że wymiana idei między naukowcami z różnych dziedzin może poszerzyć zagadnienia dotyczące moralnego i prawnego wymiaru sztucznej inteligencji oraz pozwoli na współpracę.

hand-697264_1280.png

Strona konferencji znajduje się pod adresem :

Machine Ethics and Machine Law

 

 

 

 

 

37. spotkanie – Filozofia prawa karnego w obliczu rozwoju technologii

smartphone-569515_1280W ostatnim miesiącu roku akademickiego odbyło się ostatnie, przed przerwą wakacyjną, spotkanie. Dotyczyło ono bardzo aktualnego tematu – zastosowania prawa karnego do najnowszych wytworów technologii.

Referat zatytułowany Filozofia prawa karnego w obliczu rozwoju technologii przedstawił Kamil Mamak.

Prawo karne zajmuje się patologiami życia społecznego. Wśród przedmiotu jego zainteresowania jest więc zarówno człowiek jak społeczeństwo, którego jest częścią.  Tak określony przedmiot zainteresowania prawa karnego podlega ciągłym przemianom. Czynnikiem, który w sposób kluczowy determinuje kierunek zmian jest technologia. Rozwój technologii sprawił, że pojęcia, które stały u podstaw nowożytnych instytucji prawnych utraciły, przynajmniej częściowo, swoje pierwotne znaczenie. „Miejsce popełniania przestępstwa”, „zatarcie skazania”, „ anonimowość uczestników procesu” to tylko przykłady konstrukcji, które w obliczu rozwoju technologicznego muszą zostać przemyślane na nowo. Wystąpienie stanowiło przegląd przez niektóre z zaobserwowanych zmian oraz zawierało próbę znalezienia mechanizmu pozwalającego na efektywniejszą interwencję w obliczu zachodzących zmian.


legalny-komputerowy-sdziego-pojcie-robot-z-moteczkiem-d-ilustracja-69719762-copy

Philosophy of criminal law in the face of the development of technologies

The last meeting before the summer break took place at 29. June. There was concerned a very current topic – the application of criminal law to the latest products of technology.

A lecture Philosophy of criminal law in the face of the development of technologies introduced Kamil Mamak.

Criminal law  is dealing with pathologies of social life. Among the object of its interest is  a man and the society he is a part. So determined subject of law interest is constantly changing. The technology is a crucial factor determining the direction of changes. The development of technology caused that basic concepts essential for the modern legal institutions have lost, at least partially, their original meaning. „Place of committing a crime”, „expungement”, „anonymity of participants in the process” are just examples of the conceptual compounds  and must be rethought because of the technological development. Speech was the result of research conducted by some of the observed changes and it included an attempt to find a more effective mechanism to intervene up against changes.

30. spotkanie – Ontologia informacji. Wybrane idee Krzysztofa Turka. cz.2

images-2Kolejne spotkanie odbyło się 16 grudnia.

Poświęcone zostało, ponownie, ontologii informacji. Roman Krzanowski kontynuował swój wykład, przedstawiając aktualne modele teorii w ujęciu Stoniera, Hellera i Turka. W swoim referacie rozpatrywał przede wszystkim informację jako strukturę. Informacja, poza materią i energią miałaby być, w tym ujęciu, trzecim najważniejszym elementem natury. Mimo, że taka teoria zakłada pewien informacyjny redukcjonizm, mogłaby zawęzić pole badań i skierować rozważania w określonym kierunku badania pojęcia informacji

Mieliśmy przyjemność gościć na spotkaniu Krzysztofa Turka, który wyjaśnił część aspektów swojej teorii. Wyjaśnił strukturę informacji, jako podzbiór danego zbioru form, które można zredukować do struktur. W tym ujęciu informacja odpowiadać miałaby za układ danej liczby zbiorów i relacji w świecie.

Zarówno obecność Krzysztofa Turka, jak i sam wykład wywołały ciekawą dyskusję na temat pojęcia strukturalizmu jako koniecznego zawężenia badań, różnic między strukturą a modelem a także możliwych badań relacji między strukturami.

Uczestnicy:

  1. R. Krzanowski
  2. R. Janusz
  3. K. Turek
  4. A. Sarosiek
  5. K. Trombik
  6. P. Gumułka
  7. P. Polak

Towards a Formal Ontology of Information. Selected Ideas of Krzysztof Turek

 

imagesThe next meeting took place on 16 December.

It was dedicated to Ontology of Information again. Roman Krzanowski continued his lecture. He presented current models of theory in approach of Stonier, Heller, and Turek. Mainly, in his lecture he dealt an information structure. In this sense, information would be the third most important element of nature beyond matter and energy. Despite the fact that such approach assumes a certain informational reductionism it could narrow the field of research. The reductionism of the exploration of information can also redirect considerations in a certain direction.

We had the pleasure to host Krzysztof Turek at the meeting. He explained some aspects of his theory. He presented the structure of information as a subset of set of forms, which can be reduced to structures. In this perspective information would comply with a number of collections and relations in the world.

The presence of Krzysztof Turek and the lecture caused an interesting discussion on the concept of structuralism as a necessity of research, possibility of studies on relations between structures as well as differences between the structure and the model.

 

29. spotkanie – Ontologia informacji. Wybrane idee Krzysztofa Turka

ontology18 listopada odbyło się kolejne spotkanie grupy badawczej. Poświęcone zostało formalnej ontologii informacji. Roman Krzanowski przedstawił referat pt. Ku formalnej ontologii informacji. Wybrane-idee Krzysztofa Turka.

Mimo, że istnieje wiele teorii dotyczących ontologii świata lub konkretnych zjawisk, teorie przedstawiające ontologie informacji, należą do rzadkości. Brak odpowiedniej reprezentacji tego problemu jest spowodowany prawdopodobnie faktem, że pojęcie informacji związane jest mocno z telekomunikacją i informatyką. Badacze teorii informacji nie dostrzegają istoty informacji w rzeczywistym, otaczającym człowieka świecie.

Roman Krzanowski podczas swojego wykładu zaprezentował jedną z możliwości rozważania charakteru ontologii informacji. Wskazał, że aby taka ontologia została odpowiednio przyjęta, musiałaby poddawać się logicznej formalizacji. Próbę przedstawienia idei odnajdujemy w pomysłach Krzysztofa Turka. Turek zaproponował przyjęcie  teorii ontologii informacji jako koncepcję ściśle związaną z filozofią przyrody. Uznał, że to podejście może okazać się brakującym ogniwem w zestawie aksjomatów teorii mnogości. Prelegent przedstawił propozycje zbudowania formalnej ontologii informacji, która zawierałaby zarówno filozoficzną interpretację jak i reprezentację logiczno-formalną.

Wpis został przygotowany przy pomocy Romana Krzanowskiego.


imagesTowards a Formal Ontology of Information. Selected Ideas of Krzysztof Turek

by Roman Krzanowski

There are many ontologies of the world or of specific phenomena such as time, matter, space, and quantum mechanics. However, ontologies of information are rather rare. One of the reasons behind this is that information is most frequently associated with communication and computing, and not with ‘the furniture of the world’.

But what would be the nature of an ontology of information? For it to be of significant import it should be amenable to formalization in a logico-grammatical formalism. A candidate ontology satisfying such a requirement can be found in some of the ideas of K. Turek, presented in this paper. Turek outlines the ontology of information conceived of as a part of nature, and provides the ‘missing link’ to the Z axiomatic set theory, offering a proposal for developing a formal ontology of information both in its philosophical and logico-grammatical representations.

28. spotkanie – Języki programowania a języki naturalne

21 października odbyło się kolejne spotkanie członków grupy. Tym razem zostało poświęcone językom programowania.

UntitledReferat pt. Cyfrowe abecadło. Czyli: jak „rozmawiać” z komputerem? wygłosił Wojciech Zasada. W swoim wykładzie przedstawił historię powstawania języków sformalizowanych. Przybliżył słuchaczom idee implementacji języka naturalnego do języka symbolicznego. Przedstawiając drogi rozwoju języków symbolicznych, pokazał, w jaki sposób starano się określić zasady kierujące nie tylko syntaktyką, lecz również semantyką i pragmatyką języka. Podkreślił również, że wyrażenia komputerowe nie są zwykłymi odpowiednikami słów w jakimkolwiek języku. W dalszym ciągu rozważań nad autonomicznym językiem nauki, prelegent podjął problem budowy syntetycznego języka, który mógłby zostać powszechnie zrozumianym odpowiednikiem języka potocznego.

Po referacie, między uczestnikami, wywiązała się dyskusja dotycząca prób opisu języka naturalnego przez język programowania. Podjęto też pytanie W. Zasady o ontologię języka programowania.

Datę następnego spotkania ustalono na 18 listopada bieżącego roku.


28. meeting – Programming languages and natural languages

Next meeting of the group took place at October 21. This time it was dedicated to programming languages.

Wojciech Zasada gave the lecture entitled: Digital alphabet. How „to talk” with the computer?Untitled

In his speech he presented the history of the formation of formalized languages. He brought to the audience ideas of implement natural language into symbolic language. Within presentation W. Zasada showed developments of symbolic language attempts were made to lay down language’s rules on semantics and pragmatics. He also stressed that computing expressions are not ordinary equivalents of notions in the natural language. In further consideration of the autonomous language of science the speaker raised the issue of building a synthetic language that can be commonly understood as the equivalent of colloquial language.

After lecture participants discussed concerning attempts to describe natural language by synthetic language. They also debated the ontology of programming language.

Date of the next meeting was set for November18.

27. spotkanie – Teza Churcha w informatyce

18 czerwca, w gościnnych murach Akademii Ignatianum, odbyło się ostatnie w tym roku akademickim, spotkanie grupy Maquinaposzukującej implikacji filozoficznych w informatyce.

Tym razem Adam Olszewski rozważał odpowiedź na pytanie Czy teza Churcha ma jeszcze jakieś znaczenie dla informatyki? Zauważył, że algorytmiczny punkt widzenie jest doskonałym sposobem porządkowania rzeczywistości, w tym rzeczywistości informatycznej. W wyniku próby aksjomatyzacji informatyki powstała teza Churcha, będącej intuicyjnym pojęciem funkcji efektywnie obliczalnej. Niestety, tym samym został przedstawiony nierozwiązywalny, w tym ujęciu, problem stopu, którego nie jest w stanie obliczyć żadna funkcja rekurencyjna. Jednak problem nie został ostatecznie zamknięty jako nierozwiązany. Pojawiła się bowiem idea hiperobliczalności, która dzięki potencjalnej możliwości rozszerzenia pojęcia obliczalności, może przynieść rozwiązanie. W ten sposób teza Churcha została osłabiona.

W dalszej części referatu, Olszewski przedstawił wyniki teoretycznych rozważań, odnoszących się do prób implementacji hiperobliczalności w strukturze komputerowej. Przedstawił również modele obliczalności i związaną z nimi hierarchię arytmetyczną. Wskazał również kilka modeli alternatywnych.

Spotkanie zakończyło się dyskusją nad tym, czy możliwe jest by teza Churcha była fałszywa. Zastanawiano się również, jak taka możliwość zmieniłaby logikę i sposoby rozwiązywania nierozstrzygalnych dotychczas problemów.

26. spotkanie – Informacja, ewolucja świata i ontologia.

Kolejne spotkanie, które odbyło się w maju, zostało ponownie poświęcone informacji. Referat  pt: Informacja, ewolucja świata i ontologia wygłosił Łukasz Mścisławski.

informacja_2W referacie został omówiony związek informacji z czasem. Sposób postrzegania czasu generuje podstawowe założenia człowieka. Informacja staje się zatem wieloaspektowa, ponieważ zależy od subiektywnego postrzegania rzeczywistości. Istnieje wielość definicji informacji, wszystkie związane ze sposobem opisywania świata. Informacja zatem jest nierozerwalnie związana z kontekstem, stając się sama w sobie niejasna i niedookreślona.

Mścisławski zwrócił uwagę, że należy oderwać informację od fizykalnego podłoża. Zarówno postrzeganie jej w fizyczny lub formulatywny sposób jest niewystarczające dla zrozumienia związku informacji z rzeczywistością.

Referat wywołał ciekawą dyskusję na temat powstawania informacji i jej związków z systemami wiedzy, przekonaniami i uzasadnieniami.

W spotkaniu uczestniczyli:

P. Gumułka

R. Janusz

R. Krzanowski

K. Mamak

Ł. Mścisławski

P. Polak

A. Sarosiek