Category Archives: epistemologia

48. spotkanie – Koncepcja prawdy w systemach autonomicznych

Kolejne spotkanie grupy odbyło się 10 stycznia 2018. Referat pt. Koncepcja prawdy w systemach autonomicznych wygłosił Andrzej Bielecki. Prelegent przedstawił wyniki swoich badań prowadzonych z Krystianem Jobczykiem nad prawdziwością sądów ocenianych w ramach adekwatności modelu w ujęciu cybernetycznym.

robot-3009602_1920

Referat połączył ciekawe obszary rozważań. Po pierwsze przypomniał i podsumował problem prawdy w klasycznym aletejologicznym ujęciu, które zastosowane w teorii systemów ukazuje nowe podejście do relacji sądu i rzeczywistości. Po drugie pokazał, jak podejście cybernetyczne może zanalizować i uściślić problem prawdziwości sądów.

Autorzy mówią o swoim projekcie: Systemy w których prawda jako taka jest analizowana, można podzielić na „zamknięte”, takie jak np. matematyka (istniejące „same dla siebie”) oraz otwarte, czyli takie, które działają w pewnym środowisku, które stanowi ich świat.  W systemach otwartych prawda związana jest z poznawaniem świata. Cybernetyka dostarcza narzędzi, które rzucają istotne i nowe światło na procedury poznawania przez systemy autonomiczne (w sensie cybernetycznym), tworzenia modeli świata oraz weryfikację tych modeli przez systemy autonomiczne.

W trakcie wykładu autorzy wykazywali, że prawda w systemie cybernetycznym jest dowiedziona przez adekwatność modelu działającego w kontekście zadania. W ich ujęciu to ten właśnie model – tworzony w bazie wiedzy; korelatorze – staje się nośnikiem prawdy. Kryterium prawdy w systemie cybernetycznym jest jasno wyrażone poprzez różnicę między stanem przewidzianym a stanem osiągniętym przez system. Prawdziwość  sądu może zostać zweryfikowana dzięki wykonaniu algorytmu i porównaniu stanów systemu. Autonomiczny system cybernetyczny staje się podmiotem poznawczym, który rozstrzyga problem prawdy dzięki analizie wewnętrznych stanów poznawczych.

Po referacie dyskutowano nad tym, czy cybernetyczne podejście daje wystarczające uzasadnienie dla powstawania sądów. Uczestnicy spotkania zastanawiali się też nad możliwościami autonomicznych systemów do przekształcania baz wiedzy, dochodzenia do prawdy oraz procesami, które takim działaniom towarzyszą.

 

Reklamy

40. spotkanie – Epistemologiczne znaczenie modeli matematycznych i symulacji komputerowych w poznaniu procesów subkomórkowych

Związek teorii z empirią należy do podstawowych zagadnień filozofii nauki i został poddany szczegółowej refleksji filozoficznej, w tym epistemologicznej.

W ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat, w związku z rozwojem techniki komputerowej, symulacje numeryczne stały się powszechnie używanym narzędziem w naukach przyrodniczych. Ich epistemologiczny aspekt nie został jeszcze poddany badaniom.

Specyficzna rola symulacji komputerowych objawia się w biologii subkomórkowej, gdzie możliwości stosowania procedur eksperymentalnych i obserwacji są ograniczone. Symulacja komputerowa jest komplementarnym, w stosunku do obserwacji i eksperymentu, narzędziem epistemologicznym, wchodzącym w złożone relacje metodologiczne z narzędziami klasycznymi. Pozwala na wyciąganie wniosków w sytuacjach, gdy nie jest możliwa obserwacja lub eksperyment, w szczególności na oszacowanie niemierzalnych parametrów modelu.

Uczestnicy:

  1. Andrzej Bielecki – prelegent
  2. Józef Bremer
  3. Piotr Gumułka
  4. Robert Janusz
  5. Roman Krzanowski
  6. Paweł Polak
  7. Kamil Trombik
  8. Krzysztof Turek
  9. Aleksandra Sadowska
  10. Piotr Urbańczyk
  11. Wojciech Zasada

Epistemological significance of mathematical models and computer simulations in subcellular biology

Relations between theory and empirical knowledge belong to basic problems in philosophy of science and have been undergone detailed philosophical reflection, including epistemological aspects.

During last several dozen years, due to development of computer technology, numerical simulations became a common tool in natural sciences. Their epistemological aspects, however, have not worked out yet.

A specific role of computer simulations manifests in subcellular biology, where possibilities of performing experiments and observations are limited. Computer simulation is complementary to observation and experiment and comes into complex relations with them. It allows us to come to a conclusion if experiment or observations are impossible to perform. In particular, simulations allows researchers to estimate the parameters that cannot be measured.

Cultured Rat Hippocampal Neuron; AlexaFluor 488-Anti Beta III Tubulin and Cy3-Anti MAP2 (HM-2); 63x/1.4. Imaged with ZEISS ApoTome.2, Axiocam 702 mono and Axio Imager http://www.zeiss.com/axiocam
Sample courtesy of Stefanie Kaech & Gary Banker, OHSU, Oregon, USA (CC BY 2.0)