Category Archives: sztuczna inteligencja

Konferencja Machine Ethics and Machine Law

W dniach 18-19 listopada, w Krakowie, odbędzie się konferencja poświęcona badaniom kwestii etycznych i prawnych związanych z sztucznymi systemami.

Celem konferencji jest przedstawienie różnych perspektyw: filozofii i etyki, prawa, robotyki i kognitywistyki. Organizatorzy konferencji wyrażają nadzieję, że wymiana idei między naukowcami z różnych dziedzin może poszerzyć zagadnienia dotyczące moralnego i prawnego wymiaru sztucznej inteligencji oraz pozwoli na współpracę.

hand-697264_1280.png

Strona konferencji znajduje się pod adresem :

Machine Ethics and Machine Law

 

 

 

 

 

37. spotkanie – Filozofia prawa karnego w obliczu rozwoju technologii

smartphone-569515_1280W ostatnim miesiącu roku akademickiego odbyło się ostatnie, przed przerwą wakacyjną, spotkanie. Dotyczyło ono bardzo aktualnego tematu – zastosowania prawa karnego do najnowszych wytworów technologii.

Referat zatytułowany Filozofia prawa karnego w obliczu rozwoju technologii przedstawił Kamil Mamak.

Prawo karne zajmuje się patologiami życia społecznego. Wśród przedmiotu jego zainteresowania jest więc zarówno człowiek jak społeczeństwo, którego jest częścią.  Tak określony przedmiot zainteresowania prawa karnego podlega ciągłym przemianom. Czynnikiem, który w sposób kluczowy determinuje kierunek zmian jest technologia. Rozwój technologii sprawił, że pojęcia, które stały u podstaw nowożytnych instytucji prawnych utraciły, przynajmniej częściowo, swoje pierwotne znaczenie. „Miejsce popełniania przestępstwa”, „zatarcie skazania”, „ anonimowość uczestników procesu” to tylko przykłady konstrukcji, które w obliczu rozwoju technologicznego muszą zostać przemyślane na nowo. Wystąpienie stanowiło przegląd przez niektóre z zaobserwowanych zmian oraz zawierało próbę znalezienia mechanizmu pozwalającego na efektywniejszą interwencję w obliczu zachodzących zmian.


legalny-komputerowy-sdziego-pojcie-robot-z-moteczkiem-d-ilustracja-69719762-copy

Philosophy of criminal law in the face of the development of technologies

The last meeting before the summer break took place at 29. June. There was concerned a very current topic – the application of criminal law to the latest products of technology.

A lecture Philosophy of criminal law in the face of the development of technologies introduced Kamil Mamak.

Criminal law  is dealing with pathologies of social life. Among the object of its interest is  a man and the society he is a part. So determined subject of law interest is constantly changing. The technology is a crucial factor determining the direction of changes. The development of technology caused that basic concepts essential for the modern legal institutions have lost, at least partially, their original meaning. „Place of committing a crime”, „expungement”, „anonymity of participants in the process” are just examples of the conceptual compounds  and must be rethought because of the technological development. Speech was the result of research conducted by some of the observed changes and it included an attempt to find a more effective mechanism to intervene up against changes.

33. spotkanie – Sztuczna inteligencja jako mit?

Dnia 10 marca Anna Sarosiek wygłosiła referat pt. „Sztuczna inteligencja jako mit”.

Źródło: Pixabay CCo Public Domain

Źródło: Pixabay CCo Public Domain

Prelegentka przedstawiła podstawowe filozoficzne ujęcia mitu i skonfrontowała je z programem badań zwanym „sztuczną inteligencją”. Wskazane zostały te elementy filozofii i ideologii sztucznej inteligencji, które wykazują cechy charakterystyczne dla mitu.

Autoreferat

Pojęcie mitu użyte do opisania programu Sztucznej Inteligencji nie jest tu ani metaforą ani figurą retoryczną. Mitologia i związane z nią myślenie mityczne wciąż funkcjonuje we współczesnym świecie: w potocznym myśleniu, w kulturze i sztuce, a co najważniejsze – w nauce. w trakcie prelekcji zostały przedstawione przykłady oddziaływania mitologii na naukę i interpretacje naukowe. Referat przedstawił też funkcjonowanie mitu w historii. Starał się pokazać, jak  mit wywiera wpływ na myślenie współczesnego człowieka. Na podstawie wniosków wypływających z refleksji nad współczesnymi opowieściami, przedstawione zostały odwieczne, mityczne idee związane z fundamentem badań nad inteligentnymi maszynami. Idea SI została zaprezentowana jako spadek starej mitologii. Referat próbował przekonać, że prace nad programem SI opierają na przekonaniu, że człowiek może wykazać się zdolnościami niemalże boskiej kreacji. Równie mocno jest pewien, że potrafi stworzyć herosa, silniejszego i inteligentniejszego niż jego twórca. Podobnie też, jak większość mitów, badania SI opierają się na projektowaniu przyszłości. Mit objawia się również w wiecznym niezadowoleniu; jakichkolwiek maszyn nie zbudujemy, nie osiągniemy celu, który założyliśmy. W potocznym zaś myśleniu o SI, dochodzą do głosu marzenia o nadchodzącej złotej erze inteligentnych systemów,  jak również lęk przed potęgą i siłą myślących maszyn.


Artificial intelligence as a myth

The concept of myth is used here to describe a program of Artificial Intelligence. It is not a figure of speech. Mythology and mythical thinking still operate in the modern world. They exist in the current thinking,the art and the culture. Above all they are functioning in science. Examples of the impact of mythology on science and its interpretations were shown. The speech also presented the functioning of the myth in the history end affect those effect can have on the modern thinking. On the basis of the conclusions on modern myths, mythical ideas of research on AI were presented. The idea of AI was delivered as an influence of the old mythology. The speech considered work on the SI as based on the belief that a human has completed the abilities of divine creation or created a Hero, which will be stronger and smarter than its creator. Similarly, like most myths, the field of AI is based on the future design. As also, the myth is manifested in the continual dissatisfaction – any machine – is not achieving the goal we set up. Likewise, in everyday thinking about the AI, dreams of the coming golden era of intelligent systems come to, as well as the fear of the power and force of thinking machines.

31. spotkanie – Wpływ środowiska na systemy uczące się

źródło: Wikipedia

źródło: Wikipedia

Wykład, który wygłosił P. Gumułka, został poświęcony na przedstawieniu systemów uczących się w kontekście środowiska. Wstęp stanowiło zapoznanie uczestników z definicjami pojęć oraz omówienie przykładów: środowiska generowanego cyfrowo, środowiska rzeczywistego oraz systemów uczących się. Następnie został poddany analizie sposób uczestnictwa systemów uczących się w środowisku. Zaprezentowano problematykę związaną z systemami pośredniczącymi – interfejsami. Zakończenie stanowiło omówienie związków między czasem i przestrzenią wewnątrz i na zewnątrz środowiska generowanego cyfrowo. Ciekawym tematem do dyskusji okazało się zagadnienie transcendencji w kontekście środowiska generowanego cyfrowo.

Wykład wywołał interesującą dyskusję na temat analogii między Światami Generowanymi Cyfrowo a Światem Rzeczywistym, oraz na temat możliwych kierunków rozwoju badań. (Autoreferat)

 

Spotkanie odbyło się 27 stycznia.
Uczestnicy:
P. Gumułka
R. Janusz
R. Krzanowski
P. Polak
K. Trombik
W. Zasada


 

Role of environment on self-learning systems

Group met on January 27.

Penalty_shootout_at_the_AIBO_Robosoccer_competition2

źródło: Wikipedia

Subject of lecture was to present concept of self-learning systems in context of environment. Introduction was dedicated to accustom participants with definitions and examples of computer-generated environment, real environment, and self-learning systems. Next part was about possible participation of self-learning systems in different environments. Using of proxy systems in interaction with environment, that is to use interfaces, was main point presented. Lecture ended with presentation of relations between time and space inside and outside of computer-generated environment. Interesting discussion arose about concept of transcendence in context of computer-generated environment.

After lecture there was some time for interesting discussion about parallels between real environment and computer-generated ones and possible next steps to take in research in that field.

Filozofia w logice i informatyce – zaproszenie do dyskusji

Zapraszamy do dyskusji internetowych wokół referatów związanych z pierwszą edycją konferencji „Filozofia w logice i informatyce„. Ten nowoczesny sposób – mamy nadzieję – pozwoli na przedłużenie konferencji i uzupełnienie jej.

Pod adresem http://calculemus.org/fli/dyskusje/ istnieje możliwość włączenia się w dyskusje wokół wybranych referatów. Jeśli chcieliby Państwo podjąć dyskusję nad innymi referatami członków naszej grupy, prosimy o kontakt.

calculemuspw1

22. spotkanie – maszyna a organizm

Charles Sanders Peirce

Kolejne spotkanie grupy odbyło się 18 grudnia w murach Akademii Ignatianum. W jego trakcie, Adam Kłóś wygłosił referat poświęcony biosemiotycznym perspektywom sztucznej inteligencji.

Referent przybliżył zebranym semiotyczną teorię Charlesa Sandersa Peirce’a. Na początku przedstawił konstrukcję aparatu semiotycznego. Wskazał na rodzaje znaków, budowę pojęciowej triady, oraz proces semiozy, podczas którego zachodzi przekształcenie symboli. Następnie Adam Kłóś zastanawiał się, jakie właściwości charakteryzują umysł rozpatrywany  w świetle koncepcji Peirce’a i co odróżnia go od maszyny.Starał się dowieść, że istnieje możliwość odtworzenia ludzkiej struktury kognitywnej w sztucznym systemie przy pomocy konceptualnych grafów prezentowanych przez Johna F. Sowę (będących rozwinieciem egzystencjalnych grafów Peirce’a). Taki zapis logiczny pozwala na zapisanie nawet bardzo trudnych twierdzeń. Istnieje zatem szansa na stworzenie sztucznej sieci semantycznej, uwzględniającej ugruntowane symbole i nadającej kontekst przetwarzanej przez maszynę informacji.

Przedstawiony referat wywołał ciekawą dyskusję na temat powstawania znaczenia w sztucznych systemach.

W spotkaniu uczestniczyli:

  1. P. Polak
  2. A. Kłóś
  3. P. Gumułka
  4. A. Sarosiek

20. spotkanie – Umwelt maszyn, czyli fenomenalny świat sztucznej inteligencji w świetle teorii Jakoba von Uexkülla

umwelt and umwelt23 października, po wakacyjnej przerwie, odbyło się kolejne spotkanie grupy. Poświęcone zostało zbadaniu możliwości istnienia zmysłowego świata maszyn. Referat poświęcony relacjom biosemiotyki i sztucznej inteligencji wygłosiła Anna Sarosiek.

Prace współczesnych badaczy SI, inspirowane teorią znaczenia Jacoba von Uexkülla, odnoszą się do problemu sztucznej inteligencji z nowej perspektywy. Systemy inteligentne przedstawiane są jako autonomiczne i samorozwijające się. Podejście takie pozostaje zgodne z założeniami Uexkülla, który przedstawił koncepcję gatunkowo odmiennych Umweltów, czyli środowisk, które istnieją w interakcji z konkretnym gatunkiem, tworząc istotny znaczeniowo świat. Stworzona przez człowieka sztuczna inteligencja może posiadać własny, niedostępny człowiekowi, ani innym gatunkom Umwelt.

Zrozumienie oraz właściwa interpretacja biologicznych aktów przetwarzania znaków, ma na celu przesunięcie paradygmatu, traktującego życie jako sumę fizycznych i chemicznych procesów, w stronę uznania procesów powstawania, przekazywania i interpretacji znaczenia, jako immamentnej i wewnętrznej cechy życia. Działająca maszyna może wziąć udział w interpretacji znaku. Przetwarzanie symboli powoduje powstawanie znaczeniowo wartościowanego świata.

Głównym celem w pracach nad konstruowaniem ucieleśnionej sztucznej inteligencji, jest konstruowanie systemu komunikującego się z własnym środowiskiem. Sztuczna inteligencja musi być wyposażona w czujniki i silniki, które mają możliwość odbierania bodźców ze świata i działania w nim. Pozwala to na zwiększenie semantyczności systemu znaków przetwarzanych przez maszynę.

R3IsoBiosemiotyczny związek świata a zwierzęcia wpływa na rozwój badań nad SI. Sztuczne systemy stają się autonomiczne i rozwijają się samodzielnie. Można zaobserwować emergentne własności będące wynikiem nauki i przystosowania się. Wraz ze wzrostem interakcji z dynamicznym otoczeniem zwiększa się też funkcjonalność.

Umwelt to suma informacji krążących w doświadczanym środowisku i przetwarzanych przez system.  Czy można zatem mówić o fenomenalnym świecie, którego doświadczają maszyny?

W spotkaniu udział wzięli:

Robert Janusz

Paweł Polak

Robert Piechowicz

Sławomir Wilk

Adam Kłóś

Anna Sarosiek

W labiryncie złożoności…

Interesującą propozycję wizualizacji powiązań pomiędzy różnymi kierunkami badań związanych z zagadnieniem złożoności można zobaczyć poniżej. Warto przejść do źródłowego serwisu, ponieważ większość tematów została wyposażona w linki. Dzięki temu możemy odbyć pouczającą podróż przez krainę złożoności.

Jak widać na załączonej ilustracji ogromna ilość idei ważnych dla filozofii informatyki zrodziła się w kontekście badań nad złożonością, systemami i sztuczną inteligencją. Jak widać nurty te mają liczne powiązania. Z wad można na pierwszy rzut oka wskazać nieobecność ucieleśnionej sztucznej inteligencji. Mimo to przegląd powiązań robi duże wrażenie. Najciekawsze jest to, że wiele tematów jest typowych dla współczesnej informatyki, ale nazwa ta nie pojawia się w ogóle w zestawieniu.

W jakim kierunku pójdzie dalsza ewolucja? Jaki kształt przybierze nauka o informacji za kilka lat?

complexity-map_internet3

Moralne dylematy samochodu?

Sztuczna inteligencja otacza nas coraz bardziej i dziwi coraz mniej. Inteligentne roboty wykonują coraz więcej ludzkich czynności lub pomagają ludziom, tam gdzie jest niebezpiecznie, uciążliwie bądź nużąco. Ostatnio źródłem emocji staje się koncepcja samochodu, który potrafi uczestniczyć w normalnym ruchu drogowym zarówno w mieście jak i na trasie. Odczytuje znaki, orientuje się na drodze, ocenia sytuację i unika niebezpiecznych sytuacji… Brzmi może nieco niewiarygodnie, ale prace projektu Google driveless car są już zaawansowane. Może być to przełomowe rozwiązanie dla osób niewidzących lub … fatalnych kierowców.

W przypadku w pełni autonomicznego samochodu pojawiają się jednak poważne problemy etyczne. Co zrobić, jeśli sytuacja niebezpieczna jest nieunikniona? Narazić pasażerów, czy motocyklistę jadącego z przeciwka? Te i inne problemy moralne znane są filozofom od dawna (choćby tzw. dylemat mostku).

Preparing for the end? (C) huffingtonpost.co.uk

Preparing for the end? (C) huffingtonpost.co.uk

Rozważania odnośnie etycznych dylematów robotów nie sposób prowadzić w odwerwaniu od zaskakująco dawnych praw robotów sformułowanych przez Isaaca Asimowa jeszcze w 1942 roku. Oto one:

  1. Robot nie może skrzywdzić człowieka, ani przez zaniechanie działania dopuścić, aby człowiek doznał krzywdy.
  2. Robot musi być posłuszny rozkazom człowieka, chyba że stoją one w sprzeczności z Pierwszym Prawem.
  3. Robot musi chronić sam siebie, jeśli tylko nie stoi to w sprzeczności z Pierwszym lub Drugim Prawem.

Na rozgrzewkę do rozmyślań na temat moralnych dylematów związanych z samojeżdżącymi samochodami można warto zajrzeć do poniższego popularnego artykułu:

Should Robot Cars Be Programmed To Kill You If It Will Save More Lives?

Po rozgrzewce warto zajrzeć tutaj:

dr Patrick Lin, The Ethics of Saving Lives With Autonomous Cars Is Far Murkier Than You Think.

 

 

17. spotkanie – Era of Cognitive Computing?

smart-machines-book-coverReferat pt. „Era of Cognitive Computing?” podczas marcowego spotkania (20.03.) grupy wygłosił p. Krzysztof Czarnecki (IBM). Wystąpienie przybliżało aktualne wyzwania stojące przed informatyką oraz kierunki rozwoju oprogramowania. Podstawą refleksji stała się książka Smart Machines… Doskonałą ilustrację poruszanych problemów stanowi prezentacja towarzysząca wykładowi K. Czarneckiego.

 

Głównym założeniem przyjmowanym w strategicznym planowaniu rozwoju w IBM jest komplementarność komputera i człowieka. Więcej na ten temat można znaleźć na stronach IBM Research: http://www.research.ibm.com/cognitive-computing/ Z punktu widzenia filozofii szczególnie interesująca jest zmiana w podejściu do komputerów, oprogramowania i roli obliczeń.

Uczestnicy spotkania:

  1. K. Czarnecki
  2. P. Gumułka
  3. R. Janusz
  4. P. Polak

*  *  *

 Dla uzupełnienia warto obejrzeć krótki wywiad z J.E. Kellym III na temat kognitywnej informatyki:

Ciekawym uzupełnieniem wystąpienia jest interesujący film opracowany przez IBM Research, w którym jest mowa o podstawowych założeniach odnośnie przyszłego rozwoju informatyki (Daniel Hillis, Daniel Kahneman, Thomas Malone i in.).

i jeszcze jeden film ukazujący specyfikę cognitive computing widzianą oczyma twórców z IBM:

O problemach nadmiaru danych (Big Data), konieczności wyjścia poza dotychczasowy model przetwarzania danych oparty na architekturze von Neumanna i nadchodzącej rewolucji opowiada Darhmenda Modha:

Interesującym przykładem zastosowań tych rozwiązań z dziedziny szeroko rozumianej sztucznej inteligencji są programy wspomagające diagnozy medyczne. Niektóre z własności opracowanego przez IBM programu WatsonPaths prezentuje poniższy materiał:

Fragment książki można przeczytać tutaj: http://www.scribd.com/doc/146316241/Smart-Machines-IBM%E2%80%99s-Watson-and-the-Era-of-Cognitive-Computing