Category Archives: uceleśniona inteligencja

33. spotkanie – Sztuczna inteligencja jako mit?

Dnia 10 marca Anna Sarosiek wygłosiła referat pt. „Sztuczna inteligencja jako mit”.

Źródło: Pixabay CCo Public Domain

Źródło: Pixabay CCo Public Domain

Prelegentka przedstawiła podstawowe filozoficzne ujęcia mitu i skonfrontowała je z programem badań zwanym „sztuczną inteligencją”. Wskazane zostały te elementy filozofii i ideologii sztucznej inteligencji, które wykazują cechy charakterystyczne dla mitu.

Autoreferat

Pojęcie mitu użyte do opisania programu Sztucznej Inteligencji nie jest tu ani metaforą ani figurą retoryczną. Mitologia i związane z nią myślenie mityczne wciąż funkcjonuje we współczesnym świecie: w potocznym myśleniu, w kulturze i sztuce, a co najważniejsze – w nauce. w trakcie prelekcji zostały przedstawione przykłady oddziaływania mitologii na naukę i interpretacje naukowe. Referat przedstawił też funkcjonowanie mitu w historii. Starał się pokazać, jak  mit wywiera wpływ na myślenie współczesnego człowieka. Na podstawie wniosków wypływających z refleksji nad współczesnymi opowieściami, przedstawione zostały odwieczne, mityczne idee związane z fundamentem badań nad inteligentnymi maszynami. Idea SI została zaprezentowana jako spadek starej mitologii. Referat próbował przekonać, że prace nad programem SI opierają na przekonaniu, że człowiek może wykazać się zdolnościami niemalże boskiej kreacji. Równie mocno jest pewien, że potrafi stworzyć herosa, silniejszego i inteligentniejszego niż jego twórca. Podobnie też, jak większość mitów, badania SI opierają się na projektowaniu przyszłości. Mit objawia się również w wiecznym niezadowoleniu; jakichkolwiek maszyn nie zbudujemy, nie osiągniemy celu, który założyliśmy. W potocznym zaś myśleniu o SI, dochodzą do głosu marzenia o nadchodzącej złotej erze inteligentnych systemów,  jak również lęk przed potęgą i siłą myślących maszyn.


Artificial intelligence as a myth

The concept of myth is used here to describe a program of Artificial Intelligence. It is not a figure of speech. Mythology and mythical thinking still operate in the modern world. They exist in the current thinking,the art and the culture. Above all they are functioning in science. Examples of the impact of mythology on science and its interpretations were shown. The speech also presented the functioning of the myth in the history end affect those effect can have on the modern thinking. On the basis of the conclusions on modern myths, mythical ideas of research on AI were presented. The idea of AI was delivered as an influence of the old mythology. The speech considered work on the SI as based on the belief that a human has completed the abilities of divine creation or created a Hero, which will be stronger and smarter than its creator. Similarly, like most myths, the field of AI is based on the future design. As also, the myth is manifested in the continual dissatisfaction – any machine – is not achieving the goal we set up. Likewise, in everyday thinking about the AI, dreams of the coming golden era of intelligent systems come to, as well as the fear of the power and force of thinking machines.

31. spotkanie – Wpływ środowiska na systemy uczące się

źródło: Wikipedia

źródło: Wikipedia

Wykład, który wygłosił P. Gumułka, został poświęcony na przedstawieniu systemów uczących się w kontekście środowiska. Wstęp stanowiło zapoznanie uczestników z definicjami pojęć oraz omówienie przykładów: środowiska generowanego cyfrowo, środowiska rzeczywistego oraz systemów uczących się. Następnie został poddany analizie sposób uczestnictwa systemów uczących się w środowisku. Zaprezentowano problematykę związaną z systemami pośredniczącymi – interfejsami. Zakończenie stanowiło omówienie związków między czasem i przestrzenią wewnątrz i na zewnątrz środowiska generowanego cyfrowo. Ciekawym tematem do dyskusji okazało się zagadnienie transcendencji w kontekście środowiska generowanego cyfrowo.

Wykład wywołał interesującą dyskusję na temat analogii między Światami Generowanymi Cyfrowo a Światem Rzeczywistym, oraz na temat możliwych kierunków rozwoju badań. (Autoreferat)

 

Spotkanie odbyło się 27 stycznia.
Uczestnicy:
P. Gumułka
R. Janusz
R. Krzanowski
P. Polak
K. Trombik
W. Zasada


 

Role of environment on self-learning systems

Group met on January 27.

Penalty_shootout_at_the_AIBO_Robosoccer_competition2

źródło: Wikipedia

Subject of lecture was to present concept of self-learning systems in context of environment. Introduction was dedicated to accustom participants with definitions and examples of computer-generated environment, real environment, and self-learning systems. Next part was about possible participation of self-learning systems in different environments. Using of proxy systems in interaction with environment, that is to use interfaces, was main point presented. Lecture ended with presentation of relations between time and space inside and outside of computer-generated environment. Interesting discussion arose about concept of transcendence in context of computer-generated environment.

After lecture there was some time for interesting discussion about parallels between real environment and computer-generated ones and possible next steps to take in research in that field.

Filozofia w logice i informatyce – zaproszenie do dyskusji

Zapraszamy do dyskusji internetowych wokół referatów związanych z pierwszą edycją konferencji „Filozofia w logice i informatyce„. Ten nowoczesny sposób – mamy nadzieję – pozwoli na przedłużenie konferencji i uzupełnienie jej.

Pod adresem http://calculemus.org/fli/dyskusje/ istnieje możliwość włączenia się w dyskusje wokół wybranych referatów. Jeśli chcieliby Państwo podjąć dyskusję nad innymi referatami członków naszej grupy, prosimy o kontakt.

calculemuspw1

Sztuczna dłoń, która odczuwa

Ostatnio prowadzona dyskusja nad koncepcją umysłu rozszerzonego i nad możliwościami wykorzystania sztucznych układów jako elementów rozszerzających układ kognitywny w oczywisty sposób odnosi się do zagadnienia nowoczesnych protez. Oczywiście interesujące są te protezy, które integrują się z systemem poznawczym.

Bionic_handWspominaliśmy o protezach układu wzrokowego, ale równie interesującym obiektem rozważań stają się także protezy dłoni. Wszak poprzez dotyk również poznajemy świat i oddziałujemy na otaczającą nas rzeczywistość.

Zapraszam do obejrzenia interesującego filmu o protezie dłoni wyposażonej w system sensorów. Proteza ta pozwala na dość realistyczne odtwarzanie niektórych wrażeń dotykowych. Szczególnie warto zwrócić uwagę na reakcje pacjenta.

Zob. także http://www.livescience.com/43125-man-gets-first-bionic-hand-that-feels.html

 

24 spotkanie – protezy systemu poznawczego

http://www.reddit.com/r/IAmA/comments/2d8s4a/iama_roboticsai_professor_ama/Kolejne spotkanie grupy badawczej odbyło się 19 lutego. Jak zwykle gościły nas przyjazne mury Akademii Ignatianum.

W spotkaniu uczestniczyli:

  1. K. Czarnecki
  2. P. Gumułka
  3. R. Janusz
  4. R. Krzanowski
  5. P. Polak
  6. A. Sarosiek
  7. W. Zasada

Tym razem spotkanie miało zupełnie inny przebieg niż zazwyczaj. Na skutek wydarzeń losowych grupa zajęła się tematem, który nie miał pojawić się na tym zebraniu. Zastępczy i krótki referat wygłosiła Anna Sarosiek. Poruszał temat nowych narzędzi, których zadaniem jest rozszerzanie układu poznawczego.

Przełom XX i XXI wieku przyniósł niebywały rozwój technologiczny. Nowe narzędzia stały się dostępne dla każdego człowieka. Komputery, telefony, dostęp do ogólnoświatowej sieci komputerowej, sprawił, że zaczęły się zmieniać sposoby funkcjonowania w rzeczywistości. Pociągnęło to za sobą inne zmiany. Mianowicie, kognitywne umiejętności człowieka uzyskały niespotykaną dotychczas możliwość rozwijania się. Dostęp do narzędzi precyzyjnie badających świat zewnętrzny oraz zewnętrznych repozytoriów wiedzy, nieodwołalnie zmienił sposób działania człowieka we własnym środowisku.

Po referacie wywiązała się bardzo ciekawa dyskusja. Przede wszystkim, została poświęcona rozważaniom nad przyszłością człowieka uzależnionego od zewnętrznych instrumentów. Temat ten niewątpliwie był już niejednokrotnie podejmowany, jednak dyskusja grupy skupiła się nie tylko na często poruszanym problemie, takim jak niebezpieczeństwo ludzkości determinowanej przez technologię. Rozważano przede wszystkim etyczne aspekty użycia narzędzi. Część dyskusji poświęcono narzędziom jako protezom systemu kognitywnego, czyli elementom dodatkowym, które usprawniają działanie ludzkiego umysłu. Pojawił się również temat rozszerzonego umysłu, który zakłada, że człowiek jest predysponowany do łączenia się z zewnętrznymi narzędziami w aktach poznania. Obecni na spotkaniu starali się również dociec, w jaki sposób tworzą się połączenia między niematerialnym umysłem a fizycznym światem.

Ciekawym ujęciem tego problemu jest poniższy post, poświęcony sztucznej, odczuwającej dłoni.

20. spotkanie – Umwelt maszyn, czyli fenomenalny świat sztucznej inteligencji w świetle teorii Jakoba von Uexkülla

umwelt and umwelt23 października, po wakacyjnej przerwie, odbyło się kolejne spotkanie grupy. Poświęcone zostało zbadaniu możliwości istnienia zmysłowego świata maszyn. Referat poświęcony relacjom biosemiotyki i sztucznej inteligencji wygłosiła Anna Sarosiek.

Prace współczesnych badaczy SI, inspirowane teorią znaczenia Jacoba von Uexkülla, odnoszą się do problemu sztucznej inteligencji z nowej perspektywy. Systemy inteligentne przedstawiane są jako autonomiczne i samorozwijające się. Podejście takie pozostaje zgodne z założeniami Uexkülla, który przedstawił koncepcję gatunkowo odmiennych Umweltów, czyli środowisk, które istnieją w interakcji z konkretnym gatunkiem, tworząc istotny znaczeniowo świat. Stworzona przez człowieka sztuczna inteligencja może posiadać własny, niedostępny człowiekowi, ani innym gatunkom Umwelt.

Zrozumienie oraz właściwa interpretacja biologicznych aktów przetwarzania znaków, ma na celu przesunięcie paradygmatu, traktującego życie jako sumę fizycznych i chemicznych procesów, w stronę uznania procesów powstawania, przekazywania i interpretacji znaczenia, jako immamentnej i wewnętrznej cechy życia. Działająca maszyna może wziąć udział w interpretacji znaku. Przetwarzanie symboli powoduje powstawanie znaczeniowo wartościowanego świata.

Głównym celem w pracach nad konstruowaniem ucieleśnionej sztucznej inteligencji, jest konstruowanie systemu komunikującego się z własnym środowiskiem. Sztuczna inteligencja musi być wyposażona w czujniki i silniki, które mają możliwość odbierania bodźców ze świata i działania w nim. Pozwala to na zwiększenie semantyczności systemu znaków przetwarzanych przez maszynę.

R3IsoBiosemiotyczny związek świata a zwierzęcia wpływa na rozwój badań nad SI. Sztuczne systemy stają się autonomiczne i rozwijają się samodzielnie. Można zaobserwować emergentne własności będące wynikiem nauki i przystosowania się. Wraz ze wzrostem interakcji z dynamicznym otoczeniem zwiększa się też funkcjonalność.

Umwelt to suma informacji krążących w doświadczanym środowisku i przetwarzanych przez system.  Czy można zatem mówić o fenomenalnym świecie, którego doświadczają maszyny?

W spotkaniu udział wzięli:

Robert Janusz

Paweł Polak

Robert Piechowicz

Sławomir Wilk

Adam Kłóś

Anna Sarosiek

17. spotkanie – Era of Cognitive Computing?

smart-machines-book-coverReferat pt. „Era of Cognitive Computing?” podczas marcowego spotkania (20.03.) grupy wygłosił p. Krzysztof Czarnecki (IBM). Wystąpienie przybliżało aktualne wyzwania stojące przed informatyką oraz kierunki rozwoju oprogramowania. Podstawą refleksji stała się książka Smart Machines… Doskonałą ilustrację poruszanych problemów stanowi prezentacja towarzysząca wykładowi K. Czarneckiego.

 

Głównym założeniem przyjmowanym w strategicznym planowaniu rozwoju w IBM jest komplementarność komputera i człowieka. Więcej na ten temat można znaleźć na stronach IBM Research: http://www.research.ibm.com/cognitive-computing/ Z punktu widzenia filozofii szczególnie interesująca jest zmiana w podejściu do komputerów, oprogramowania i roli obliczeń.

Uczestnicy spotkania:

  1. K. Czarnecki
  2. P. Gumułka
  3. R. Janusz
  4. P. Polak

*  *  *

 Dla uzupełnienia warto obejrzeć krótki wywiad z J.E. Kellym III na temat kognitywnej informatyki:

Ciekawym uzupełnieniem wystąpienia jest interesujący film opracowany przez IBM Research, w którym jest mowa o podstawowych założeniach odnośnie przyszłego rozwoju informatyki (Daniel Hillis, Daniel Kahneman, Thomas Malone i in.).

i jeszcze jeden film ukazujący specyfikę cognitive computing widzianą oczyma twórców z IBM:

O problemach nadmiaru danych (Big Data), konieczności wyjścia poza dotychczasowy model przetwarzania danych oparty na architekturze von Neumanna i nadchodzącej rewolucji opowiada Darhmenda Modha:

Interesującym przykładem zastosowań tych rozwiązań z dziedziny szeroko rozumianej sztucznej inteligencji są programy wspomagające diagnozy medyczne. Niektóre z własności opracowanego przez IBM programu WatsonPaths prezentuje poniższy materiał:

Fragment książki można przeczytać tutaj: http://www.scribd.com/doc/146316241/Smart-Machines-IBM%E2%80%99s-Watson-and-the-Era-of-Cognitive-Computing

Przełomowa filozofia umysłu do roku 2045? Projekt Avatar.

science-and-religion-transhumanism-will-merge-man-with-machine-e1344655873687

W swojej powieści „Perfekcyjna niedoskonałość”, J. Dukaj opisuje świat, w którym codziennością są transfery całego osobowego „ja” i świadomości ze śmiertelnego ciała na cyfrowy [nieśmiertelny] nośnik. Nieśmiertelność rozumiana jest tutaj w tym sensie, że wraz ze zużyciem materiałowym nośnika żadnej trudności nie stanowi przekopiowanie „ja” ze starego na nowy, nie rzadko technologicznie lepszy. Praktyka ta pozwala ludziom na nieśmiertelność. Nośnik,  zawierający świadomość, całą nabytą wiedzę, doświadczenie jak i osobowość, umieszczany jest w androidalnym robocie, odwzorowanym na ciele danej osoby.

Wyjątkowo zbliżona idea przyświeca interdyscyplinarnemu projektowi Avatar. W skrócie, całokształt przedsięwzięcia dzieli się na 4 etapy: etap 1, [Avatar A] zakładający stworzenie kopii ciała ludzkiego w postaci robota sterowanego za pomocą BCI [brain computer interface]; etap 2 [Avatar B, Brain B] to działania związane z tworzeniem systemów wspomagających najważniejsze funkcje mózgu oraz jego efektywnym przeszczepianiem do robota; etap 3 [Avatar C, Rebrain] na którym możliwe stanie się przenoszenie ludzkiej osobowości i świadomości poprzez cyfrowe nośniki do sztucznego mózgu w robocie; etap 4 [Avatar D] i ostatni, to plan stworzenia nano-robotów mogących przybierać dowolne kształty. To także avatary-hologramy z przeniesioną ludzką osobowością, nabytym w ciągu życia doświadczeniem, wiedzą, itd.

Kolejny problem, który można by nazwać odwiecznym, to kwestia komunikacji. Tutaj, komunikacji nie tylko człowiek-człowiek czy człowiek-maszyna jako urządzenie zewnętrzne, ale co ciekawsze, jako urządzenie wewnętrzne przy interfejsie człowiek-mózg. Założenia projektu wydają się tym samym sugerować obejście jednego z zagadnień filozofii umysłu i języka, a konkretnie zgłębienia tego co nadawca ma na myśli gdy przekazuje informacje odbiorcy. Nastąpił jego przeskok, pominięcie a punkt ciężkości w projekcie Avatar został postawiony o wiele dalej, tj., na linii człowiek-maszyna. Interesujące w tym kontekście wydaje się również rozpatrywanie człowieka i mózgu jako dwóch odrębnych od siebie elementów. To już nawet nie kartezjański dualizm gdzie mamy do czynienia z dychotomią materialne-niematerialne, ale dychotomią, wydaje się, stricte materialną.

Można zadać sobie także pytanie o powodzenie zadania. Ma ono wielce globalny charakter co może umniejszać jego potencjalnemu sukcesowi. Zwłaszcza, że tendencja do lokalizmu to podejście preferowane o ile nie rekomendowane przy uprawianiu nauki współcześnie [por: projekty małych obiektów robotowych jak np. insekty zamiast całych złożonych systemów jak np. człowiek i projekt Cog].

Zastanawia także filozofia jakiej zamierzają użyć zaangażowani w projekt naukowcy. Innymi słowy, z ich manifestu  można wnioskować, że w planach znajduje się także stworzenie całkiem nowej koncepcji filozoficznej dotyczącej aktualnie zgłębianych problemów przez chociażby filozofię umysłu i kognitywistykę. Wątpliwością napawa końcowy termin prac wyznaczony na rok 2045. Na ile uprawnione jest sądzenie, że dysponując najnowszymi technologiami,  do których nie mieli dostępu starożytni myśliciele, uda się rozwikłać problemy które zauważyli już oni?

Konsekwencją bodaj najważniejszą może być zredukowanie człowieka do cyfrowego nośnika. Jak wynika z planów grupy jest to cel celów podjętych działań ku nieśmiertelności. Czy aby uda się odwzorować całe jestestwo ludzkie za pomocą takiego środka? Czy podejście redukcjonistyczne jest w takim razie kluczem do stworzenia sztucznej inteligencji?

Niezmierną ciekawość budzą potencjalne efekty działań grupy badawczej oraz filozoficzne konsekwencje z nich wypływające. Zdrowy rozsądek podpowiada, że ogromnie trudno będzie zrealizować cele jakie postawili sobie badacze w tym projekcie. Niemniej, sytuacja w której udaje się uzyskać nieoczekiwane czy wręcz niezamierzone rezultaty przy podobnie ambitnych planach badań tak szeroko zakrojonych ma miejsce już nie tak rzadko by była nieprawdopodobna.