Category Archives: Uncategorized

44. spotkanie – Automatyzacja pomiaru ukrytych postaw poznawczych przy pomocy pomiaru fal mózgowych oraz analizy wyrazów mimicznych – możliwości i wyzwania

Prezentacja dr. hab. Krzysztof Sołoduchy z ZNH/WCY WAT dotyczyła projektu maszyny wnioskującej służącej do badania ukrytych postaw i opinii respondentów. Ukryte postawy i opinie wykorzystywane są przez wytworzony ewolucyjnie ludzki system  poznawczy do przetwarzania informacji z otoczenia bez reprezentacji w świadomości. Mają one zatem wpływ na zachowania i podejmowanie decyzji , ale ten wpływ nie jest przez respondentów dostrzegany mimo tego, że może być  w sposób planowy kształtowany przez zastosowanie odpowiednich technik komunikacji.

Co więcej, respondenci nie mogą zgłaszać ukrytych postaw i opinii w tradycyjnych badaniach ankietowych, ponieważ nie są ich świadomi. Te postawy nie mogą zatem być wykryte, albo są wykrywane z trudem przez tradycyjne techniki socjologii deklaratywnej.

Projekt dotyczy prac B+R nad maszyną wnioskującą opartą o webowy interfejs służącą do badania ukrytych postaw i opinii respondentów opartą o detekcję wyrazów mimicznych, zmian fal mózgowych i badania ankietowe bez udziału agencji badawczych. Maszyna jest modułem systemu informatycznego, który na podstawie sygnałów wejściowych (źródłem jest respondent poddawany bodźcom) będzie wyznaczać ocenę stanu uczuć i emocji  osoby, klasyfikując go do 1 z 3 podstawowych klas reakcji: pozytywna, neutralna, negatywna.

Maszyna wnioskująca będzie miała również możliwość adaptacyjnego uczenia się w fazie operacyjnego działania. Do budowy maszyny wnioskującej wykorzystywane będą algorytmy sztucznej inteligencji: sieci neuronowe, drzewa decyzyjne i lasy losowe, modele regresji logistycznej, sieci Bayesa i metody oparte o k-najbliższych sąsiadów. Tak więc system informatyczny zakłada dostarczanie mechanizmów sztucznej inteligencji wykorzystanych do rozpoznawania wzorców i klasyfikacji stanu badanej osoby.

W wystąpieniu oraz w dyskusji pojawiły się liczne wątki dotyczące podstaw filozoficznych, neurobiologicznych i technicznych projektu. (Autoreferat)

Uczestnicy:

  1. K. Soloducha – prelegent
  2. R. Janusz
  3. R. Krzanowski
  4. K. Mamak
  5. P. Polak
  6. K. Trombik
  7. W. Zasada

39. spotkanie – Technologie kognitywne: gdy informatyka wkracza w sferę poznania

Drugie spotkanie w bieżącym roku akademickim odbyło się 14 grudnia 2016 r. Referat wygłosił mgr Artur Gunia – doktorant w Zakładzie Kognitywistyki UJ. Realizuje on pracę doktorską pt.: Wzmocnienie poznawcze w kontekście transhumanistycznym. Teoria, praktyka oraz konsekwencje wpływu technologii kognitywnych na człowieka pod kierunkiem promotorów Sidey Myoo (dr hab. Michał Ostrowicki) oraz dr hab. inż. Grzegorz J. Nalepa, prof. AGH. Więcej o prelegencie i jego działalności naukowej na stronach:
https://jagiellonian.academia.edu/ArturGunia
https://wzmocnieniepoznawcze.wordpress.com/

Autoreferat

Czy komputery, systemy informatyczne i najnowsze dokonania w dziedzinie informatyki to w dalszym ciągu tylko narzędzia ułatwiające codzienną pracę, czy też wkraczają głębiej w ludzkie życie? Nieustanna rewolucja informatyczna, minimalizacja układów scalonych przy coraz większej mocy obliczeniowej oraz powszechna dostępność technologii informatycznych sprawia, że jest ona coraz bliżej człowieka, a przez to ludzka egzystencja przenika świat fizyczny ze światem wirtualnym.

W referacie próbowano ukazać technologie informatyczne, które usprawniają ludzkie władze poznawcze, symulują poznanie, bądź same poznają. Problematyka ta odnosi się do koncepcji wzmocnienia ludzkiego, która dotyczy czasowego, bądź ciągłego przekraczania ograniczeń wynikających z niedoskonałości ludzkiego ciała, zarówno metodami naturalnymi, jak i sztucznymi. Szczególnym jej przypadkiem jest wzmocnienie poznawcze, które stawia sobie za cel podniesienie wydajności intelektualnej człowieka. Wzmocnienie możliwe jest do osiągnięcia metodami biotechnologicznymi, niefarmakologicznymi oraz informatycznymi. Te ostatnie polegają na wykorzystaniu technologii informatycznych do wspierania czynności umysłowych. Szczególną grupą technik są technologie kognitywne, które aktywnie i na bieżąco wspierają proces poznawczy człowieka. I właśnie ich możliwości oraz konsekwencji ich użytkowania poświęcona była analiza podczas wystąpienia.

mechanics-bites


Cognitive technologies – when computer enters the realm of cognition

Are computers, information systems and the latest achievements in the field of computer science still only a tool to facilitate the daily work or they enter more deeply into human life? The constant information revolution, minimizing integrated circuits with ever increasing computing power and the widespread availability of information technology makes it closer to the man, and thus human existence permeates the physical world with the virtual world.

The paper attempts to show the information technologies that improve human cognitive faculties, simulate cognition, or themselves are part of cognition. This issue relates to the concept of human enhancement, which rely to temporarily or continuous overcome limitations resulting from the imperfections of the human body, both methods of natural and artificial. A special case is the enhancing of the cognition, which aims to improve the efficiency of human cognition. It is possible to achieve by biotechnological methods, non-pharmacological and with the help of information technology. That last one rely on the use of information technology to support mental activities. A particular group of techniques are cognitive technologies, which actively and continuously support the human cognitive process. The presentation shows their opportunities and consequences of usage.

Sztuczne życie – dojrzały nurt badań

al_coverNajnowszy numer czasopisma Artificial Life przynosi interesujący artykuł podsumowujący pierwsze 21 lat rozwoju badań z tego zakresu z perspektywy badań nad Internetem. Śmiało można już powiedzieć, że badania sztucznego życia (Artifical Life) tworzą dojrzały program badawczy na pograniczu biologii i informatyki.

Program ten silnie związany jest również z refleksją filozoficzną, która z jednej strony dostarcza licznych inspiracji dla badań, a z drugiej – sama inspirowana jest osiąganymi rezultatami. Okazuje się bowiem, że narzędzia komputerowe pozwalają nam uogólniać koncepcje biologiczne i testować je empirycznie w środowiskach wirtualnych.

Badania z nurtu sztucznego życia stanowią również nowe wyzwanie dla metodologów nauki – mamy bowiem do czynienia z nowym typem symulacji komputerowych. W tym przypadku nie ma bowiem zwykle możliwości porównania wyników z rzeczywistością przyrodniczą. Jedyną rzeczywistością, w której rozgrywają się badania i możliwe są porównania to rzeczywistość generowana cyfrowo, którą z powodzeniem można badań za pomocą swoistych metod ’empirycznych’.

Zapraszamy do lektury pełnej treści artykułu dostępnego on-line:

WebAL Comes of Age: A Review of the First 21 Years of Artificial Life on the Web.


Artificial Life – a mature research program

New issue of Artificial Life brings interesting article concerning the first 21 years of Artifical Life in Web. We can state clearly tal_coverhat AL is a mature research program in the interdisciplinary field (biology & computing).

AL is closely tied with the philosophy, which brings many inspirations for AL, and on the other hand, which takes many inspirations from the AL’s results. This interdisciplinary field allows to generalize some biological concepts and to test them ’empirically’ in virtual environments.

AL is challenging for the philosophers of science, because it shows a new kind of ’empiricism’ in virtual worlds. This is a new situation, which need methodological analyses, far beyond the analyses of the methodology of computer simulations.

The full text article about the AL’s development in the Web is available freely on-line:

WebAL Comes of Age: A Review of the First 21 Years of Artificial Life on the Web.

38. spotkanie – Dane, zbiory, bazy danych

19 października 2016 r. odbyło się kolejne spotkanie grupy, pierwsze w nowym roku akademickim. Referat pt. „Dane, Zbiory, Bazy danych” wygłosił Wojciech Zasada. W referacie przedstawione został historyczny rozwój zastosowania danych w programach – począwszy od danych binarnych, wpisanych bezpośrednio do programu, poprzez przykładowe deklaracje danych numerycznych, wraz z ich ograniczeniami i wynikającymi z tego konsekwencjami, aż do obecnie powszechnie używanych danych takich jak np. obrazy, czy dźwięki.

Następnie przedstawione zostały główne typy zbiorów, będących odzwierciedleniem potrzeb zapisu różnych powtarzalnych danych, jak i możliwości technicznych przechowywania oraz dostępu do zbiorów. Podkreślone zostało, że naturalnym jest dostęp sekwencyjny, a szybkość dostępu do rekordu ze zbioru zapewnia organizacja indeksowo-sekwencyjna.

Omawiając bazy danych, będące specyficzną organizacją zbiorów, jako przykłady wskazane zostały bazy hierarchiczne i najczęściej obecnie wykorzystywane bazy relacyjne. Omówione też zostały wybrane metody dostępu do baz danych i najważniejsze atrybuty baz danych.

Na zakończenie została zwrócona uwaga na „wrażliwość” wyników otrzymywanych w przetwarzaniu danych w zależności od jakości danych źródłowych – niepoprawne dane wejściowe prowadzą do błędnych wyników.

W dyskusji po referacie podjęto zagadnienie: czym różnią się dane od informacji i czy można używać tych określeń zamiennie. Dyskutowano również nad tym jakie są konsekwencje filozoficzne przyjęcia, że informacje są pierwotne w stosunku do danych lub odwrotnie.

Uczestnicy:

  1. Wojciech Zasada
  2. Robert Janusz
  3. Paweł Polak
  4. Roman Krzanowski
  5. Kamil Mamak
  6. Alicja Żyłka
  7. Ewelina Grądzka (online)

binary-1607161_1920


The first meeting of the group in new academic year took place on October, 19th. Wojciech Zasada gave a speech entitled „Data, Datasets and Databases”. He presented the historical development of the use of data in the programs – from binary coded directly into the program, through the examples of declarations of numerical data with their limitations and the resulting consequences, until now commonly used data, such as e.g. images, or sounds.

Then he presented the main types of collections, which reflect the needs of different recording repetitive data and technical possibilities of storage and access to files. He stressed that it is natural sequential access and speed of access to the record of the collection provides an organization: Indexed Sequential.

Discussing the database, which is specific organization datasets as, he gave examples of the hierarchical databases and relational ones, which are currently most popular. He gave also examples of chosen method of access to databases and the most important attributes of the databases.

At the end of the lecture he drew attention to the „sensitivity” of the results obtained in data processing, depending on the quality of source data – incorrect input lead to erroneous results.

In the discussion after the lecture they were taken some issues: What is the difference between information and data? Could we use this terms interchangeably? What are the consequences of philosophical acceptance that the information is original in relation to the data, or vice versa?

technology-512210_1920

Homo Informaticus 4.0 – informatyka, człowiek, społeczeństwo

Instytut Filozofii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Zakład Filozofii Techniki i Rozwoju Cywilizacji zapraszają do Poznania w dniach 2-3 grudnia 2016 r. na ogólnopolską konferencję naukową poświęconą filozofii informatyki.

Jak deklarują organizatorzy, jednym z głównych celów czwartej edycji konferencji HOMO INFORMATICUS będzie ukazanie związków łączących informatykę z naukami humanistycznymi i społecznymi. Konferencja będzie zatem kolejną okazją do interdyscyplinarnych analiz społecznego wymiaru rewolucji informatycznej.

Zgłoszenia na konferencję można nadsyłać do 15 listopada 2016 r. na adres: lorayanz@gmail.com

Udział w konferencji jest bezpłatny.

Więcej informacji: zaproszenie

homo_informaticus_4


Institue of Philosophy of Adam Mickiewicz in Poznań with the Department of Philosophy of Technology and Civilization invite to a conference Homo Informaticus 4.0 – computing, man and society. It will be held at Poznań December 2-3, 2016.

Applications could be sent until November 15, 2016 at lorayanz@gmail.com

33. spotkanie – Sztuczna inteligencja jako mit?

Dnia 10 marca Anna Sarosiek wygłosiła referat pt. „Sztuczna inteligencja jako mit”.

Źródło: Pixabay CCo Public Domain

Źródło: Pixabay CCo Public Domain

Prelegentka przedstawiła podstawowe filozoficzne ujęcia mitu i skonfrontowała je z programem badań zwanym „sztuczną inteligencją”. Wskazane zostały te elementy filozofii i ideologii sztucznej inteligencji, które wykazują cechy charakterystyczne dla mitu.

Autoreferat

Pojęcie mitu użyte do opisania programu Sztucznej Inteligencji nie jest tu ani metaforą ani figurą retoryczną. Mitologia i związane z nią myślenie mityczne wciąż funkcjonuje we współczesnym świecie: w potocznym myśleniu, w kulturze i sztuce, a co najważniejsze – w nauce. w trakcie prelekcji zostały przedstawione przykłady oddziaływania mitologii na naukę i interpretacje naukowe. Referat przedstawił też funkcjonowanie mitu w historii. Starał się pokazać, jak  mit wywiera wpływ na myślenie współczesnego człowieka. Na podstawie wniosków wypływających z refleksji nad współczesnymi opowieściami, przedstawione zostały odwieczne, mityczne idee związane z fundamentem badań nad inteligentnymi maszynami. Idea SI została zaprezentowana jako spadek starej mitologii. Referat próbował przekonać, że prace nad programem SI opierają na przekonaniu, że człowiek może wykazać się zdolnościami niemalże boskiej kreacji. Równie mocno jest pewien, że potrafi stworzyć herosa, silniejszego i inteligentniejszego niż jego twórca. Podobnie też, jak większość mitów, badania SI opierają się na projektowaniu przyszłości. Mit objawia się również w wiecznym niezadowoleniu; jakichkolwiek maszyn nie zbudujemy, nie osiągniemy celu, który założyliśmy. W potocznym zaś myśleniu o SI, dochodzą do głosu marzenia o nadchodzącej złotej erze inteligentnych systemów,  jak również lęk przed potęgą i siłą myślących maszyn.


Artificial intelligence as a myth

The concept of myth is used here to describe a program of Artificial Intelligence. It is not a figure of speech. Mythology and mythical thinking still operate in the modern world. They exist in the current thinking,the art and the culture. Above all they are functioning in science. Examples of the impact of mythology on science and its interpretations were shown. The speech also presented the functioning of the myth in the history end affect those effect can have on the modern thinking. On the basis of the conclusions on modern myths, mythical ideas of research on AI were presented. The idea of AI was delivered as an influence of the old mythology. The speech considered work on the SI as based on the belief that a human has completed the abilities of divine creation or created a Hero, which will be stronger and smarter than its creator. Similarly, like most myths, the field of AI is based on the future design. As also, the myth is manifested in the continual dissatisfaction – any machine – is not achieving the goal we set up. Likewise, in everyday thinking about the AI, dreams of the coming golden era of intelligent systems come to, as well as the fear of the power and force of thinking machines.

Zaproszenie na konferencję: Technologiczno-społeczne oblicza XXI wieku

konferencja_AGH_logo

(c) organizatorzy konferencji

W dniach 3-4 marca 2016 r. w Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie zostanie zorganizowana konferencja „Technologiczno-społeczne oblicza XXI wieku”.

Celem konferencji […] jest dyskusja nad społecznymi i kulturowymi zjawiskami, mającymi swój początek w XXI wieku, powstającymi na styku nowoczesnych technologii (również cyfrowych) i działalności społeczno-kulturowej człowieka. Zależy nam na podejściu prospektywnym, próbach diagnozy obecnej sytuacji i propozycjach czy wnioskach formułowanych z myślą o przyszłości. [z materiałów organizatorów]

Termin przyjmowania zgłoszeń: 31 stycznia 2016 r.

Strona poświęcona konferencji


 

The interdisciplinary conference concerning technological impact on society and cultural environment will be held in Krakow March, 3-4 at the AGH University of Science and Technology. The significance of computing for modern society and the philosophical implications of these technologies will be discussed.

Deadline for submissions: January, 31.

Visit event website.

 

 

Informatyka a filozofia – nowa monografia zbiorowa

Informatyka_a_filozofia_cover6 listopada podczas konferencji „Filozofia w logice i  informatyce” miała swą nieformalną premierę nowa książka poświęcona filozofii informatyki. Monografia pt. Informatyka a filozofia. Od informatyki i jej zastosowań do światopoglądu informatycznego powstała w wyniku współpracy grupy „Filozofia w informatyce” z naukowcami z Politechniki Warszawskiej oraz ich współpracownikami z innych ośrodków.

Nie jest to pierwsza polska książka poświęcona filozofii informatyki, niemniej tym co wyróżnia tę pracę to próba ukazania aktualnego stanu badań i wytyczenie nowych dróg rozwoju dla tej refleksji w Polsce. Interdyscyplinarne grono podjęło różnorodne aspekty refleksji filozoficznej nad informatyką – od rozważań światopoglądowych, poprzez metodologiczne, związane z podstawami informatyki, po rozważania nad implikacjami filozoficznymi wybranych gałęzi tej dziedziny.

Niebawem rozpoczną się prace nad dwoma kolejnymi tomami, zatem warto śledzić losy tej zainaugurowanej właśnie serii wydawniczej.

Więcej informacji o publikacji można znaleźć na stronach wydawnictwa Politechniki Warszawskiej.

Reprezentanci naszej grupy są autorami (lub współautorami) następujących rozdziałów:

Rozdział 2. Od informatyki empirycznej ku informatyce ogólnej. Ewolucja świadomości metodologicznej (Paweł Polak) Rozdział 3. Czy teza Churcha ma jeszcze jakieś znaczenie dla informatyki? (Jerzy Mycka, Adam Olszewski)
Rozdział 7. Język, przekonania i komputer (Robert Piechowicz)
Rozdział 8. Biosemiotyczne inspiracje sztucznej inteligencji (Anna Sarosiek)

Zapraszamy do lektury i do dyskusji!

19 marca odbyło się spotkanie  poświęcone problemom prawnym związanym z rozpowszechnianiem się technologii robotycznych. Referat Prawne i filozoficzne problemy regulacji dotyczących robotów wygłosił Kamil Mamak.

W spotkani wzięli udział:

R. Janusz

R. Krzanowski

K. Mamak

R. Piechowicz

P. Polak

A. Sarosiek

P. Urbańczyk

W. Zasada

W referacie poruszone zostały interesujące zagadnienia dotyczące braku regulacji prawnych związanych z funkcjonowaniem w współczesnym świecie robotów. Problem wynika chociażby z braku definicji tych obiektów. Prawo musi tu wprowadzić odpowiednie regulacje dla większej grupy przedmiotów, zatem definicja staje się niezbędna.

Kamil Mamak skupił się na czterech, wymienionych niżej, grupach robotów:

– samochody bez kierowcy,

– roboty chirurgiczne,

– protezy (w tym ortezy i egzoszkielety)

– roboty pielęgnacyjne.

Pojawianie się w przestrzeni człowieka powyższych urządzeń, wydaje się być kwestią niezbyt odległą w czasie. Dlatego powstaje natychmiastowa konieczność stworzenia prawa, które będzie regulować aspekty związane z funkcjonowaniem robotów, takie jak zdrowie i bezpieczeństwo użytkowników, odpowiedzialność za produkt, kwestie własności intelektualnej, prywatność i ochronę danych a także możliwość zawierania umów. Muszą więc powstać akty prawne, które będą odnosić się do każdej możliwej konsekwencji działania robota.

Roboty mogą znacząco wpłynąć na zwiększenie poziomu bezpieczeństwa, zapewnić precyzję działania lub ułatwić życie osobom niepełnosprawnym. Każda z wymienionych wyżej grup urządzeń ma szansę wyeliminować pewne ludzkie niedoskonałości, zastępując je opracowanymi z góry działaniami. Wiąże się z tym jednak wiele problemów natury prawnej jak i etycznej. Już pojawiają się pytania o odpowiedzialność za błędy powstałe w wyniku wprowadzenia tych urządzeń. Nie pozostaje również bezzasadne pytanie o sposoby kontrolowania pracujących robotów. Ważnym aspektem tworzenia nowych regulacji prawnych jest również wyznaczenie granic używania nowych technologii.

Prawo staje przed trudnym zadaniem uregulowania wszelkich aspektów związanych z wprowadzaniem nowych technologii. Musi nie tylko stworzyć nowe akty prawne. lecz również dostosować je do Karty praw podstawowych Unii Europejskiej.

Więcej informacji odnaleźć można na stronie http://www.robolaw.eu.

Robolaw – prawo dla robotów

RoboLawPrawa robotów mogą się kojarzyć większości z twórczością s-f Isaaca Asimova. Z pewnością rozwój nowych technologii niesie z sobą różnorodne wyzwania etyczne, ale do tej pory była to głównie domena teoretyków.
Robotyka i nowe technologie weszły jednak już w swój „wiek dojrzały” – stały się przedmiotem poważnego zainteresowania prawodawców, przynajmniej w EU. Owocem tego jest projekt o symptomatycznym tytule „Regulating Emerging Robotic Technologies in Europe: Robotics facing Law and Ethics”.

Zainteresowanych zachęcam do lektury opracowania pt. „Guidelines on Regulating Robotics„. Warto nadmienić, że pojawia się tam i etyka, jak i anonsowana już wcześniej kwestia zautomatyzowanych samochodów.

Warto przeczytać:

PS. Podziękowania dla K. Mamaka za informację o tym interesującym projekcie.