Archiwa blogu

8. spotkanie.

Dnia 11 kwietnia w Akademii  Ignatianum odbyło się kolejne spotkanie grupy badawczej „Filozofia w informatyce”. Było ono poświęcone aplikacjom paradygmatu ucieleśnionego umysłu w pracach nad sztuczna inteligencją. W pierwszej części spotkania Anna Sarosiek przedstawiła swój referat, który prezentował próby zastosowania założeń embodied mind w pracach nad konstruowaniem sztucznej inteligencji, w szczególności na polu robotyki.

O rozwoju prac nad sztuczną inteligencją nie możemy mówić bez rozróżnienia na dwa okresy. Pierwszy z nich, komputacjonizm i nierozłącznie z nim związany funkcjonalizm, zakładały, że ludzki umysł i  mózg mogą być postrzegane jako metafora komputera. Umysł miałby tu pełnić funkcję software’u realizowaną przez mózg, będący hardwarem. Niestety pierwsza generacja badaczy SI, mimo znaczących sukcesów, nie była w pełni usatysfakcjonowana wynikami swoich prac. Komputery szybko nauczyły się grać w szachy i rozwiązywać skomplikowane zadania matematyczne, nie radziły sobie jednak z czynnościami prostymi dla kilkuletniego dziecka, takimi jak rozpoznawanie przedmiotów lub efektywne komunikowanie się. Kolejna generacja specjalistów rozpoczęła poszukiwania nowych rozwiązań. Oparli się na hipotezach M. Merlau-Ponty, mówiących, że umysł człowieka może właściwie funkcjonować dzięki realnemu kontaktowi ze środowiskiem oraz na późniejszym teoriach Lakoffa i Johnsona, które kładą nacisk na metaforyczność języka, będącą wynikiem orientacji fizycznego ciała w świecie.

Tak zaczęły powstawać pierwsze projekty. Najbardziej spektakularnym z nich był prawdopodobnie projekt Roodneya Brooksa – Cog, prowadzony w MIT w Massachusetts. Ten humanoidalny robot miał się uczyć poprzez interakcje z ludźmi w rzeczywistym środowisku. Maszyna została wyposażona w czujniki, silniki, kamery i mikrofony, mające jej zapewnić możliwość nabywania umiejętności podobnych do tych, które w trakcie swojej nauki zdobywa człowiek. Ponadto wyposażenie to miało mu zapewnić możliwość obserwacji i kontroli własnego ruchu. Nauka Coga opierała się na treningach z nauczycielami i przypominać miała przekazywanie wiedzy i umiejętności małemu dziecku.

Na Uniwersytecie Osaka Minoru Asada trwają prace nad CB2, robotem posiadającym biomimetyczne ciało, kryjące dużą liczbę sensorów i pneumatyczne mięśnie. Jest to robot-dziecko, które uczy się poruszać i rozwijać społeczne umiejętności poprzez naśladowanie opiekunów. Jego projektantom  zależy również na tym, by CB2 potrafił naśladować ludzkie emocje. Kolejnym krokiem w pracach nad CB2, ma być przyswojenie przez robota słownictwa i umiejętności poznawczych, typowych dla trzyletniego dziecka.

Inna ciekawą a zarazem ważną aplikacją paradygmatu ucieleśnionego umysłu są prace prowadzone przez Maję Matarić z USC w Kalifornii. Matarić skupia się przede wszystkim na niesieniu pomocy ludziom chorym, zagrożonym wykluczeniem społecznym. W ramach jej projektu powstają maszyny, do których zadań należą towarzyszenie i komunikowanie się z użytkownikiem w zmiennym i złożonym środowisku. Roboty maja również diagnozować i przewidywać szkody. Do ich prac należy pomoc w rehabilitacji, rekonwalescencji i zdobywaniu (lub odzyskiwaniu) umiejętności. Szczególny nacisk w badaniach jest położony na rolę emocji w procesach oceny i wyborze zachowań.

W referacie nie zostały również pominięte alternatywne badania trwające na polu artificial life. Mowa tu oczywiście o biotach i biolandii. Ten sposób modelowania sztucznego życia w sztucznym świecie daje duży wgląd w podstawowe procesy odgrywające znaczącą rolę w kształtowaniu się zachowań organizmu w swoim środowisku. Bioty, które posiadają odpowiedniki mózgu i zmysłowych receptorów uczą się i nabywają niespodziewanie różne od innych im podobnych organizmów umiejętności.

Po zakończeniu prezentacji dotychczasowych osiągnięć w badaniach nad ucieleśnioną sztuczną inteligencją wywiązała się dyskusja. Rozmawiano o perspektywach badań i możliwościach, jakie daje im współczesna nauka. Zastanawiano się nad założeniami paradygmatu ucieleśnionego umysłu, w tym nad rolą bodźców fizycznych, emocji i uczuć oraz nad sposobami ich modelowania. W związku z przedstawieniem prac Mai Matarić został również podjęty temat ucieleśnionej komunikacji. Zastanawiano się nad jej znaczeniem i przyczynami, które sprawiły, że stała się niezbędna.

W spotkaniu wzięli udział:

P. Polak

R. Janusz

R. Piechowicz

K. Czarnecki

M. Wilkowska

A. Sarosiek

Kolejne spotkanie grupy zaplanowano na 09 maja 2013 r.