Archiwa blogu

40. spotkanie – Epistemologiczne znaczenie modeli matematycznych i symulacji komputerowych w poznaniu procesów subkomórkowych

Związek teorii z empirią należy do podstawowych zagadnień filozofii nauki i został poddany szczegółowej refleksji filozoficznej, w tym epistemologicznej.

W ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat, w związku z rozwojem techniki komputerowej, symulacje numeryczne stały się powszechnie używanym narzędziem w naukach przyrodniczych. Ich epistemologiczny aspekt nie został jeszcze poddany badaniom.

Specyficzna rola symulacji komputerowych objawia się w biologii subkomórkowej, gdzie możliwości stosowania procedur eksperymentalnych i obserwacji są ograniczone. Symulacja komputerowa jest komplementarnym, w stosunku do obserwacji i eksperymentu, narzędziem epistemologicznym, wchodzącym w złożone relacje metodologiczne z narzędziami klasycznymi. Pozwala na wyciąganie wniosków w sytuacjach, gdy nie jest możliwa obserwacja lub eksperyment, w szczególności na oszacowanie niemierzalnych parametrów modelu.

Uczestnicy:

  1. Andrzej Bielecki – prelegent
  2. Józef Bremer
  3. Piotr Gumułka
  4. Robert Janusz
  5. Roman Krzanowski
  6. Paweł Polak
  7. Kamil Trombik
  8. Krzysztof Turek
  9. Aleksandra Sadowska
  10. Piotr Urbańczyk
  11. Wojciech Zasada

Epistemological significance of mathematical models and computer simulations in subcellular biology

Relations between theory and empirical knowledge belong to basic problems in philosophy of science and have been undergone detailed philosophical reflection, including epistemological aspects.

During last several dozen years, due to development of computer technology, numerical simulations became a common tool in natural sciences. Their epistemological aspects, however, have not worked out yet.

A specific role of computer simulations manifests in subcellular biology, where possibilities of performing experiments and observations are limited. Computer simulation is complementary to observation and experiment and comes into complex relations with them. It allows us to come to a conclusion if experiment or observations are impossible to perform. In particular, simulations allows researchers to estimate the parameters that cannot be measured.

Cultured Rat Hippocampal Neuron; AlexaFluor 488-Anti Beta III Tubulin and Cy3-Anti MAP2 (HM-2); 63x/1.4. Imaged with ZEISS ApoTome.2, Axiocam 702 mono and Axio Imager http://www.zeiss.com/axiocam
Sample courtesy of Stefanie Kaech & Gary Banker, OHSU, Oregon, USA (CC BY 2.0)

16. spotkanie – Wirtualne światy a filozofia

27 lutego miało miejsce kolejne spotkanie grupy. Jego tematem była książka Jacka Gurczyńskiego C:\>Czym jest wirtualność. Matrix 1468jako model rzeczywistości wirtualnej_, wydana przez Wydawnictwo UMCS. Gurczyński, kierowany chęcią stworzenia analitycznego opisu, bada ontologię świata wirtualnego. Matrix stanowi dla niego zarówno inspirację jak i wyjściowy model rozważań. Zauważa, że film pozwala na wygodne i szczegółowe rozpatrzenie cech funkcjonalności rzeczywistości fabularnej.

Główne problemy, przedstawione w tej pozycji, nakreślił zebranym mgr inż. Piotr Gumułka. W swoim referacie skupił się na dwóch głównych kwestiach poruszonych w powyższej pozycji. Przedstawił właściwości rzeczywistości wirtualnej jako symulacji oraz status przekonań osoby w niej się znajdującej. Razem z autorem zastanawiał się, czym różni się rzeczywistość wirtualna od rzeczywistości świata realnego i jakie jej cechy mogą zostać zdefiniowane. Zwrócił uwagę na interaktywność, immersję i teleobecność, jako właściwości wspólne obydwu tym światom. Symulacja, podobnie jak rzeczywistość, zawiera podstawowe prawdy na temat świata. Może zatem stanowić podłoże pozwalające na działanie, stawiające opór i umożliwiające komunikację uczestnikom. Następnie przedstawił trzy grupy przekonań użytkownika symulacji, wskazując, jak pozostają niezmienne lub ulegają modyfikacjom w zależności od środowiska, w którym użytkownik przebywa. Podkreślił również fakt, że rzeczywistość wirtualna nie jest fikcją. Zatem relacje między doświadczaniem świata realnego i wirtualnego, często pozostają koherentne. Podstawowe prawa fizyczne i psychologiczne nie zmieniają się i konstytuują obydwie rzeczywistości. Na koniec prelegent starał się pokrótce odpowiedzieć na pytania, czy rzeczywistość wirtualna stanowi nowy byt? Czy ma charakter dyskretny? Czy nasza rzeczywistość ma odmienną własność?

W spotkaniu wzięli udział:

R. Janusz
P. Polak
M. Wilkowska
P. Urbańczyk
P. Gumułka
J. Bugajski
A. Sarosiek

Następne spotkanie grupy zaplanowano na 20 marca.