44. spotkanie – Automatyzacja pomiaru ukrytych postaw poznawczych przy pomocy pomiaru fal mózgowych oraz analizy wyrazów mimicznych – możliwości i wyzwania

Prezentacja dr. hab. Krzysztof Sołoduchy z ZNH/WCY WAT dotyczyła projektu maszyny wnioskującej służącej do badania ukrytych postaw i opinii respondentów. Ukryte postawy i opinie wykorzystywane są przez wytworzony ewolucyjnie ludzki system  poznawczy do przetwarzania informacji z otoczenia bez reprezentacji w świadomości. Mają one zatem wpływ na zachowania i podejmowanie decyzji , ale ten wpływ nie jest przez respondentów dostrzegany mimo tego, że może być  w sposób planowy kształtowany przez zastosowanie odpowiednich technik komunikacji.

Co więcej, respondenci nie mogą zgłaszać ukrytych postaw i opinii w tradycyjnych badaniach ankietowych, ponieważ nie są ich świadomi. Te postawy nie mogą zatem być wykryte, albo są wykrywane z trudem przez tradycyjne techniki socjologii deklaratywnej.

Projekt dotyczy prac B+R nad maszyną wnioskującą opartą o webowy interfejs służącą do badania ukrytych postaw i opinii respondentów opartą o detekcję wyrazów mimicznych, zmian fal mózgowych i badania ankietowe bez udziału agencji badawczych. Maszyna jest modułem systemu informatycznego, który na podstawie sygnałów wejściowych (źródłem jest respondent poddawany bodźcom) będzie wyznaczać ocenę stanu uczuć i emocji  osoby, klasyfikując go do 1 z 3 podstawowych klas reakcji: pozytywna, neutralna, negatywna.

Maszyna wnioskująca będzie miała również możliwość adaptacyjnego uczenia się w fazie operacyjnego działania. Do budowy maszyny wnioskującej wykorzystywane będą algorytmy sztucznej inteligencji: sieci neuronowe, drzewa decyzyjne i lasy losowe, modele regresji logistycznej, sieci Bayesa i metody oparte o k-najbliższych sąsiadów. Tak więc system informatyczny zakłada dostarczanie mechanizmów sztucznej inteligencji wykorzystanych do rozpoznawania wzorców i klasyfikacji stanu badanej osoby.

W wystąpieniu oraz w dyskusji pojawiły się liczne wątki dotyczące podstaw filozoficznych, neurobiologicznych i technicznych projektu. (Autoreferat)

Uczestnicy:

  1. K. Soloducha – prelegent
  2. R. Janusz
  3. R. Krzanowski
  4. K. Mamak
  5. P. Polak
  6. K. Trombik
  7. W. Zasada

40. spotkanie – Epistemologiczne znaczenie modeli matematycznych i symulacji komputerowych w poznaniu procesów subkomórkowych

Związek teorii z empirią należy do podstawowych zagadnień filozofii nauki i został poddany szczegółowej refleksji filozoficznej, w tym epistemologicznej.

W ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat, w związku z rozwojem techniki komputerowej, symulacje numeryczne stały się powszechnie używanym narzędziem w naukach przyrodniczych. Ich epistemologiczny aspekt nie został jeszcze poddany badaniom.

Specyficzna rola symulacji komputerowych objawia się w biologii subkomórkowej, gdzie możliwości stosowania procedur eksperymentalnych i obserwacji są ograniczone. Symulacja komputerowa jest komplementarnym, w stosunku do obserwacji i eksperymentu, narzędziem epistemologicznym, wchodzącym w złożone relacje metodologiczne z narzędziami klasycznymi. Pozwala na wyciąganie wniosków w sytuacjach, gdy nie jest możliwa obserwacja lub eksperyment, w szczególności na oszacowanie niemierzalnych parametrów modelu.

Uczestnicy:

  1. Andrzej Bielecki – prelegent
  2. Józef Bremer
  3. Piotr Gumułka
  4. Robert Janusz
  5. Roman Krzanowski
  6. Paweł Polak
  7. Kamil Trombik
  8. Krzysztof Turek
  9. Aleksandra Sadowska
  10. Piotr Urbańczyk
  11. Wojciech Zasada

Epistemological significance of mathematical models and computer simulations in subcellular biology

Relations between theory and empirical knowledge belong to basic problems in philosophy of science and have been undergone detailed philosophical reflection, including epistemological aspects.

During last several dozen years, due to development of computer technology, numerical simulations became a common tool in natural sciences. Their epistemological aspects, however, have not worked out yet.

A specific role of computer simulations manifests in subcellular biology, where possibilities of performing experiments and observations are limited. Computer simulation is complementary to observation and experiment and comes into complex relations with them. It allows us to come to a conclusion if experiment or observations are impossible to perform. In particular, simulations allows researchers to estimate the parameters that cannot be measured.

Cultured Rat Hippocampal Neuron; AlexaFluor 488-Anti Beta III Tubulin and Cy3-Anti MAP2 (HM-2); 63x/1.4. Imaged with ZEISS ApoTome.2, Axiocam 702 mono and Axio Imager http://www.zeiss.com/axiocam
Sample courtesy of Stefanie Kaech & Gary Banker, OHSU, Oregon, USA (CC BY 2.0)

39. spotkanie – Technologie kognitywne: gdy informatyka wkracza w sferę poznania

Drugie spotkanie w bieżącym roku akademickim odbyło się 14 grudnia 2016 r. Referat wygłosił mgr Artur Gunia – doktorant w Zakładzie Kognitywistyki UJ. Realizuje on pracę doktorską pt.: Wzmocnienie poznawcze w kontekście transhumanistycznym. Teoria, praktyka oraz konsekwencje wpływu technologii kognitywnych na człowieka pod kierunkiem promotorów Sidey Myoo (dr hab. Michał Ostrowicki) oraz dr hab. inż. Grzegorz J. Nalepa, prof. AGH. Więcej o prelegencie i jego działalności naukowej na stronach:
https://jagiellonian.academia.edu/ArturGunia
https://wzmocnieniepoznawcze.wordpress.com/

Autoreferat

Czy komputery, systemy informatyczne i najnowsze dokonania w dziedzinie informatyki to w dalszym ciągu tylko narzędzia ułatwiające codzienną pracę, czy też wkraczają głębiej w ludzkie życie? Nieustanna rewolucja informatyczna, minimalizacja układów scalonych przy coraz większej mocy obliczeniowej oraz powszechna dostępność technologii informatycznych sprawia, że jest ona coraz bliżej człowieka, a przez to ludzka egzystencja przenika świat fizyczny ze światem wirtualnym.

W referacie próbowano ukazać technologie informatyczne, które usprawniają ludzkie władze poznawcze, symulują poznanie, bądź same poznają. Problematyka ta odnosi się do koncepcji wzmocnienia ludzkiego, która dotyczy czasowego, bądź ciągłego przekraczania ograniczeń wynikających z niedoskonałości ludzkiego ciała, zarówno metodami naturalnymi, jak i sztucznymi. Szczególnym jej przypadkiem jest wzmocnienie poznawcze, które stawia sobie za cel podniesienie wydajności intelektualnej człowieka. Wzmocnienie możliwe jest do osiągnięcia metodami biotechnologicznymi, niefarmakologicznymi oraz informatycznymi. Te ostatnie polegają na wykorzystaniu technologii informatycznych do wspierania czynności umysłowych. Szczególną grupą technik są technologie kognitywne, które aktywnie i na bieżąco wspierają proces poznawczy człowieka. I właśnie ich możliwości oraz konsekwencji ich użytkowania poświęcona była analiza podczas wystąpienia.

mechanics-bites


Cognitive technologies – when computer enters the realm of cognition

Are computers, information systems and the latest achievements in the field of computer science still only a tool to facilitate the daily work or they enter more deeply into human life? The constant information revolution, minimizing integrated circuits with ever increasing computing power and the widespread availability of information technology makes it closer to the man, and thus human existence permeates the physical world with the virtual world.

The paper attempts to show the information technologies that improve human cognitive faculties, simulate cognition, or themselves are part of cognition. This issue relates to the concept of human enhancement, which rely to temporarily or continuous overcome limitations resulting from the imperfections of the human body, both methods of natural and artificial. A special case is the enhancing of the cognition, which aims to improve the efficiency of human cognition. It is possible to achieve by biotechnological methods, non-pharmacological and with the help of information technology. That last one rely on the use of information technology to support mental activities. A particular group of techniques are cognitive technologies, which actively and continuously support the human cognitive process. The presentation shows their opportunities and consequences of usage.

Sztuczne życie – dojrzały nurt badań

al_coverNajnowszy numer czasopisma Artificial Life przynosi interesujący artykuł podsumowujący pierwsze 21 lat rozwoju badań z tego zakresu z perspektywy badań nad Internetem. Śmiało można już powiedzieć, że badania sztucznego życia (Artifical Life) tworzą dojrzały program badawczy na pograniczu biologii i informatyki.

Program ten silnie związany jest również z refleksją filozoficzną, która z jednej strony dostarcza licznych inspiracji dla badań, a z drugiej – sama inspirowana jest osiąganymi rezultatami. Okazuje się bowiem, że narzędzia komputerowe pozwalają nam uogólniać koncepcje biologiczne i testować je empirycznie w środowiskach wirtualnych.

Badania z nurtu sztucznego życia stanowią również nowe wyzwanie dla metodologów nauki – mamy bowiem do czynienia z nowym typem symulacji komputerowych. W tym przypadku nie ma bowiem zwykle możliwości porównania wyników z rzeczywistością przyrodniczą. Jedyną rzeczywistością, w której rozgrywają się badania i możliwe są porównania to rzeczywistość generowana cyfrowo, którą z powodzeniem można badań za pomocą swoistych metod ’empirycznych’.

Zapraszamy do lektury pełnej treści artykułu dostępnego on-line:

WebAL Comes of Age: A Review of the First 21 Years of Artificial Life on the Web.


Artificial Life – a mature research program

New issue of Artificial Life brings interesting article concerning the first 21 years of Artifical Life in Web. We can state clearly tal_coverhat AL is a mature research program in the interdisciplinary field (biology & computing).

AL is closely tied with the philosophy, which brings many inspirations for AL, and on the other hand, which takes many inspirations from the AL’s results. This interdisciplinary field allows to generalize some biological concepts and to test them ’empirically’ in virtual environments.

AL is challenging for the philosophers of science, because it shows a new kind of ’empiricism’ in virtual worlds. This is a new situation, which need methodological analyses, far beyond the analyses of the methodology of computer simulations.

The full text article about the AL’s development in the Web is available freely on-line:

WebAL Comes of Age: A Review of the First 21 Years of Artificial Life on the Web.

38. spotkanie – Dane, zbiory, bazy danych

19 października 2016 r. odbyło się kolejne spotkanie grupy, pierwsze w nowym roku akademickim. Referat pt. „Dane, Zbiory, Bazy danych” wygłosił Wojciech Zasada. W referacie przedstawione został historyczny rozwój zastosowania danych w programach – począwszy od danych binarnych, wpisanych bezpośrednio do programu, poprzez przykładowe deklaracje danych numerycznych, wraz z ich ograniczeniami i wynikającymi z tego konsekwencjami, aż do obecnie powszechnie używanych danych takich jak np. obrazy, czy dźwięki.

Następnie przedstawione zostały główne typy zbiorów, będących odzwierciedleniem potrzeb zapisu różnych powtarzalnych danych, jak i możliwości technicznych przechowywania oraz dostępu do zbiorów. Podkreślone zostało, że naturalnym jest dostęp sekwencyjny, a szybkość dostępu do rekordu ze zbioru zapewnia organizacja indeksowo-sekwencyjna.

Omawiając bazy danych, będące specyficzną organizacją zbiorów, jako przykłady wskazane zostały bazy hierarchiczne i najczęściej obecnie wykorzystywane bazy relacyjne. Omówione też zostały wybrane metody dostępu do baz danych i najważniejsze atrybuty baz danych.

Na zakończenie została zwrócona uwaga na „wrażliwość” wyników otrzymywanych w przetwarzaniu danych w zależności od jakości danych źródłowych – niepoprawne dane wejściowe prowadzą do błędnych wyników.

W dyskusji po referacie podjęto zagadnienie: czym różnią się dane od informacji i czy można używać tych określeń zamiennie. Dyskutowano również nad tym jakie są konsekwencje filozoficzne przyjęcia, że informacje są pierwotne w stosunku do danych lub odwrotnie.

Uczestnicy:

  1. Wojciech Zasada
  2. Robert Janusz
  3. Paweł Polak
  4. Roman Krzanowski
  5. Kamil Mamak
  6. Alicja Żyłka
  7. Ewelina Grądzka (online)

binary-1607161_1920


The first meeting of the group in new academic year took place on October, 19th. Wojciech Zasada gave a speech entitled „Data, Datasets and Databases”. He presented the historical development of the use of data in the programs – from binary coded directly into the program, through the examples of declarations of numerical data with their limitations and the resulting consequences, until now commonly used data, such as e.g. images, or sounds.

Then he presented the main types of collections, which reflect the needs of different recording repetitive data and technical possibilities of storage and access to files. He stressed that it is natural sequential access and speed of access to the record of the collection provides an organization: Indexed Sequential.

Discussing the database, which is specific organization datasets as, he gave examples of the hierarchical databases and relational ones, which are currently most popular. He gave also examples of chosen method of access to databases and the most important attributes of the databases.

At the end of the lecture he drew attention to the „sensitivity” of the results obtained in data processing, depending on the quality of source data – incorrect input lead to erroneous results.

In the discussion after the lecture they were taken some issues: What is the difference between information and data? Could we use this terms interchangeably? What are the consequences of philosophical acceptance that the information is original in relation to the data, or vice versa?

technology-512210_1920

Homo Informaticus 4.0 – informatyka, człowiek, społeczeństwo

Instytut Filozofii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Zakład Filozofii Techniki i Rozwoju Cywilizacji zapraszają do Poznania w dniach 2-3 grudnia 2016 r. na ogólnopolską konferencję naukową poświęconą filozofii informatyki.

Jak deklarują organizatorzy, jednym z głównych celów czwartej edycji konferencji HOMO INFORMATICUS będzie ukazanie związków łączących informatykę z naukami humanistycznymi i społecznymi. Konferencja będzie zatem kolejną okazją do interdyscyplinarnych analiz społecznego wymiaru rewolucji informatycznej.

Zgłoszenia na konferencję można nadsyłać do 15 listopada 2016 r. na adres: lorayanz@gmail.com

Udział w konferencji jest bezpłatny.

Więcej informacji: zaproszenie

homo_informaticus_4


Institue of Philosophy of Adam Mickiewicz in Poznań with the Department of Philosophy of Technology and Civilization invite to a conference Homo Informaticus 4.0 – computing, man and society. It will be held at Poznań December 2-3, 2016.

Applications could be sent until November 15, 2016 at lorayanz@gmail.com

II Konferencja „Filozofia w informatyce”

17-18 listopada 2016 r. odbędzie się w Krakowie II Konferencja z cyklu „Filozofia w informatyce”. Tematem  przewodnim konferencji jest  Informatyczny świat a filozofia. Konferencja jest zorganizowana przez Wydział Filozoficzny UPJPII w Krakowie. Poprzednia konferencja z tego cyklu odbyła się na Politechnice Warszawskiej w roku 2015. Konferencje mają za zadanie scalać różne środowiska zajmujące się refleksją nad informatyką i służyć rozwojowi filozofii informatyki. Organizatorzy mają nadzieję, że zapraszając specjalistów z różnych dziedzin konferencja się do rozwoju badań interdyscyplinarnych związanych z informatyką. Konferencja jest otwarta na uczonych spoza Polski, dlatego część wystąpień i publikacji może zostać przedstawiona w języku angielskim.

W dotychczasowych dyskusjach wokół filozofii w informatyce wyłoniła się pewna grupa tematów, którą chcielibyśmy zaproponować jako punkt wyjścia do dalszych dyskusji, ale zachęcamy również do przedstawiania propozycji rozszerzających tą tematykę:

  1. Informacja i obliczalność – pojęcia fundamentalne
  2. Metodologiczne wyzwania współczesnej informatyki
  3. Ontologiczne i epistemologiczne zaangażowania informatyki
  4. Zagadnienia etyczne i prawne w informatyce
  5. Informatyczne aspekty nauk szczegółowych (biologia, fizyka, chemia, astronomia, psychiatria, psychologia, kognitywistyka, lingwistyka i inne).
  6. Filozoficzne aspekty technologii informacyjnych

Informacje o konferencji można również znaleźć na stronie internetowej: http://calculemus.org/fi2/. Pytania w spawie konferencji prosimy kierować do sekretarza konferencji (phil.computing@upjp2.edu.pl).

set-top-boxes-828550_960_720


The 2nd Conference on „Philosophy of  Computing and Information”  will be held  from the 17-18 November, 2016, in Cracow, Poland. The Conference is organized by the Department of Philosophy of Papal University of John Paul II in Cracow. The 1st Conference took place at Warsaw Polytechnic in 2015 (http://calculemus.org/fli/).  The conference will focus on certain problems that have emerged as fundamental to the philosophy of computing. These include:

  • Informatics and computability – fundamental problems
  • Methodological challenges of computing
  • Ontic and epistemic aspects of computing and information
  • Ethical and legal aspects of computing and information technologies
  • Computing aspects of specific sciences such as biology, physics, chemistry, astronomy, psychiatry, psychology, cognitive science, linguistics, etc.
  • Philosophical aspects of computing and information technologies.

The conference organizers are always open to new ideas and proposals for new topics are strongly encouraged.

The conference will provide a great opportunity for the philosophers and scientists in diverse fields to present their research and includes keynote speakers, presentations and opportunities for networking and discussions. The conference is open to participants from outside Poland and while most of the presentations will be in Polish, the presentations and publications in English are also accepted.

Visit the conference website (http://calculemus.org/fi2/)  for more information. Questions about the conference or inquiries  may be sent to the conference secretary (phil.computing@upjp2.edu.pl).

fi2logo

Konferencja Machine Ethics and Machine Law

W dniach 18-19 listopada, w Krakowie, odbędzie się konferencja poświęcona badaniom kwestii etycznych i prawnych związanych z sztucznymi systemami.

Celem konferencji jest przedstawienie różnych perspektyw: filozofii i etyki, prawa, robotyki i kognitywistyki. Organizatorzy konferencji wyrażają nadzieję, że wymiana idei między naukowcami z różnych dziedzin może poszerzyć zagadnienia dotyczące moralnego i prawnego wymiaru sztucznej inteligencji oraz pozwoli na współpracę.

hand-697264_1280.png

Strona konferencji znajduje się pod adresem :

Machine Ethics and Machine Law

 

 

 

 

 

37. spotkanie – Filozofia prawa karnego w obliczu rozwoju technologii

smartphone-569515_1280W ostatnim miesiącu roku akademickiego odbyło się ostatnie, przed przerwą wakacyjną, spotkanie. Dotyczyło ono bardzo aktualnego tematu – zastosowania prawa karnego do najnowszych wytworów technologii.

Referat zatytułowany Filozofia prawa karnego w obliczu rozwoju technologii przedstawił Kamil Mamak.

Prawo karne zajmuje się patologiami życia społecznego. Wśród przedmiotu jego zainteresowania jest więc zarówno człowiek jak społeczeństwo, którego jest częścią.  Tak określony przedmiot zainteresowania prawa karnego podlega ciągłym przemianom. Czynnikiem, który w sposób kluczowy determinuje kierunek zmian jest technologia. Rozwój technologii sprawił, że pojęcia, które stały u podstaw nowożytnych instytucji prawnych utraciły, przynajmniej częściowo, swoje pierwotne znaczenie. „Miejsce popełniania przestępstwa”, „zatarcie skazania”, „ anonimowość uczestników procesu” to tylko przykłady konstrukcji, które w obliczu rozwoju technologicznego muszą zostać przemyślane na nowo. Wystąpienie stanowiło przegląd przez niektóre z zaobserwowanych zmian oraz zawierało próbę znalezienia mechanizmu pozwalającego na efektywniejszą interwencję w obliczu zachodzących zmian.


legalny-komputerowy-sdziego-pojcie-robot-z-moteczkiem-d-ilustracja-69719762-copy

Philosophy of criminal law in the face of the development of technologies

The last meeting before the summer break took place at 29. June. There was concerned a very current topic – the application of criminal law to the latest products of technology.

A lecture Philosophy of criminal law in the face of the development of technologies introduced Kamil Mamak.

Criminal law  is dealing with pathologies of social life. Among the object of its interest is  a man and the society he is a part. So determined subject of law interest is constantly changing. The technology is a crucial factor determining the direction of changes. The development of technology caused that basic concepts essential for the modern legal institutions have lost, at least partially, their original meaning. „Place of committing a crime”, „expungement”, „anonymity of participants in the process” are just examples of the conceptual compounds  and must be rethought because of the technological development. Speech was the result of research conducted by some of the observed changes and it included an attempt to find a more effective mechanism to intervene up against changes.

35. Ontologicznie zaangażowana teoria informacji – szkic grubą kreską (część 1)

Kolejne spotkanie grupy informatycznej odbyło się 20 kwietnia 2016 r. Referat pt. Ontologicznie zaangażowana teoria  informacji  – szkic grubą kreską wygłosił Krzysztof Turek. W spotkaniu uczestniczyli:

  1. Krzysztof Turek
  2. Robert Janusz
  3. Roman Krzanowski
  4. Paweł Polak
  5. Kamil Trombik

Autoreferat

Pojęcie informacji w filozofii klasycznej jest ściśle związane z pojęciem idei Platońskich oraz formy arystotelesowskiej. Z kolei istnieje ścisły związek, o ile nie identyczność, formy i struktury, skąd wynika, że kluczem do filozofii informacji jest triada pojęć: forma – struktura – informacja. Związek ten dostrzegany jeszcze w filozofii scholastycznej, nie pojawia się już w empiryzmie, który stopniowo staje się dominującym nurtem w filozofii przyrody, a później filozofii nauki; zostaje dopiero na nowo odkryty w latach 70. ubiegłego stulecia.
Pojęcie struktury stanowi podstawę dominującego obecnie nurtu filozofii nauki – realizmu strukturalnego. Istnieją dwie jego odmiany: strukturalizm epistemologiczny i ontyczny. Zwolennicy obu podejść twierdzą, że tym co jest nam dostępne w poznaniu rzeczywistości są struktury. Jednakże o ile epistemologiczny realizm stwierdza, że struktury wiążą siecią relacji wymykające się naszemu poznaniu obiekty rozumiane na wzór kantowskich rzeczy w sobie (noumenonów) , to ontyczny realizm strukturalny zaprzecza istnieniu tego typu rodzaju bytów, przypisując status istnienia jedynie strukturom.

Celem autora jest sformułowanie dobrze ugruntowanej ontologicznie teorii informacji, co pociąga za sobą konieczność zdefiniowania ontologii na gruncie której teoria ta będzie rozwijana. Punktem wyjścia w dla tego projektu jest pojęcie ontologii stosowane w informatyce, które oznacza zapis struktury pojęć danej dziedziny wiedzy. Pojęcie to autor zilustrował za pomocą prostej ontologii zespołu zdarzeń „W Tawernie u Luigiego” oraz przeprowadził dyskusję zdań, które mogą i które nie mogą być w tej ontologii zinterpretowane.

melonW kolejnym przykładzie autor przedstawił ontologię skonstruowaną na gruncie dynamiki Newtonowskiej potrzebną do poprawnej odpowiedzi na pytanie: dlaczego melon o masie 1 kg leżący na stole nie porusza się w dół, chociaż działa na niego siła grawitacji. Struktura tej ontologii zawiera około 70 elementów i tym faktem autor tłumaczył ogromne problemy studentów z poprawną odpowiedzią na to zdawałoby się proste pytanie. Przestawione przykłady wywołały żywą dyskusję i w związku z tym postanowiono przełożyć kontynuację referatu na kolejne spotkanie.

 

Prelegent zobowiązał się na nim rozwinąć swoją koncepcję ontologii opartej na strukturze domen ontologicznych stanowiących rozszerzenie pojęcia domeny ontologicznej stosowanego w informatyce oraz zinterpretowania na tej ontologii kilku pojęć związanych z pojęciem informacji.